Çanakkale : Tanıtımı, Resimleri, Tarihi - İl İl Türkiye
Çanakkale Türkiye”nin kuzeybatısında Avrupa ve Asya kıtalarını birbirinden ayıran ve kendi adını taşıyan BoÄŸaz”ın iki yakasında kurulmuÅŸtur.
Çanakkale”nin doÄŸusunda ve güneydoÄŸusunda Balıkesir, batısında Ege Denizi kuzeybatısında Edirne, kuzeyinde TekirdaÄŸ ve Marmara Denizi bulunmaktadır.Eski çaÄŸlarda HELLESPONTOS ve DARDANEL olarak anılan Çanakkale M.Ö. 3000 yılından beri yerleÅŸim alanı niteliÄŸini korumuÅŸtur. Ege ve Marmara Bölgesinde toprakları bulunan ilin yüzölçümü 9737 kilometrekare,kıyı uzunlukluÄŸu 671 kilometredir.
Konumu gereği Akdeniz ve Karadeniz iklimi arasında geçiş iklimi gösterir.Yağışlar genelde bahar ve kış aylarında görülür.
Erken Bronz Döneminden bu yana önemli bir yerleşim merkezi olan Çanakkale; Çanakkale Boğazı sayesinde Anadolu ile Avrupa ve Akdeniz ile Karadeniz arasındaki bağlantıyı sağlayan iki geçit bölgesinden biridir. Bu özelliği nedeniyle oldukça zengin bir tarihi vardır. Coğrafi konumu, yörede yaşayan topluluklara ekonomik ve askeri üstünlük sağlamış, onlar da uygarlık alanında çağdaşlarını geçmişlerdir. Ancak bu durum, yöreyi çeşitli göç ve istila hareketlerinin hedefi yapmıştır. Değişik tarihlerde yerleşmek yada yağmalamak amacıyla bölgeye gelenler olmuş, her iki durumda belirli kültür alışverişini yoğunlaştırmıştır. Bu kültürel yoğrulma, yüzyıllar boyu kesintilerle sürmüş, bunun sonucu oldukça renkli bir kültür mozayiği ortaya çıkmıştır. Boğazın en dar yerinde Fatih Sultan Mehmet döneminde Rumeli yakasında Sestos dolaylarında Kilitbahir, Anadolu yakasında Abydos dolaylarında Sultaniye (Kale-i Sultaniye) yada Çanak Kalesi adı ile anılan kaleler yapılmıştır. Bugünkü Çanakkale İlinin adı Anadolu yakasındaki Çanak Kalesinden gelmektedir.
Yörenin en eski halkı Beşiktepe ve Kumtepe yerleşmelerinden bilinen Kalkolitik Dönemin yerli halkıdır. Bunlarılerden lere kadar herhangi bir dış etki altında kalmadan yaşamlarını sürdüren Troya halkı izler. Bundan sonra sırasıyla Troya Savaşları ile Akalar, Ege göçleri ile çeşitli kavimler gelmiştir. En son olarak Sicilyalı Komutan Roger De nun ölümüyle buyruğundaki Katalonyalılar bir süre etkinliklerini sürdürseler de, daha sonra Türkler’le yaptıkları bir anlaşma gereği, Çanakkale ve yöresini Türk Beylerine bırakmışlardır.
M.Ö. 3000 yılında kurulan L Troia, M.Ö. 2500 yıllarında bir depremle yıkılmıştır. Bundan önce de yörede eski yerleÅŸmele*rin bulunduÄŸu bilinmektedir. Dardanos kentinin I. Troia”dan önce kurulduÄŸu düşünülmekte*dir. KuruluÅŸ önceliÄŸi 100-150 yıl kadardır. M.Ö. 1200”lerde kuzeyden gelen “deniz kavimleri”nin göçü ile bölgede ve Anadolu”da yazılı tarih açısından karanlık dönem baÅŸlamıştır. Bölge, M.Ö. 7. yüzyılda Batı Anadolu”da büyük bir güç haline gelen Lydia Krallığı”nın egemenliÄŸine girmiÅŸ, M.Ö. 5. yüzyılda Perslerin gelmesiyle, Pers etkisi artmaya baÅŸlamış, M.Ö. 386 yılında Persler ve Spartalûar arasında yapılan “Kral Barışı” ile bölgede kesin olarak Pers egemenliÄŸi saÄŸlanmıştır. M.Ö. 334”te Makedonya Kralı Büyük İskender”in Pers ordusunu Biga Çayı (Granikos) yakınlarında bozguna uÄŸratmasıyla Anadolu”da Pers hakimiyeti gerilemeye baÅŸlamıştır.İskender”in Ölümünden sonra İskender”in komutanları bölgede iktidar mücadelesine giriÅŸmiÅŸlerdir. Bergama Krallığı”nın hakimiyeti ve Galat istilaları döneminden sonra, Roma”nın bölgedeki hakimiyet kurma çabaları sırasında Diktatör Sulla, Gelibolu”ya kadar gelmiÅŸtir. Bölge, Roma ve Bizans dönemlerinde limanlarıyla da önem kazanmıştır. Osmanlıların Akdeniz”de egemenlik kurma istekleri, onları Balkan Yanmadası”ndaki fetihlere, Gelibolu ve yöresinden baÅŸlamaya yöneltmiÅŸtir. Gelibolu”da bir tersanenin kurulmasıyla birlikte Çanakkale”deki Osmalı egemenliÄŸi daha da artmıştır. BoÄŸazın Önemi Çanakkale SavaÅŸları”nda (1. Dünya Savaşı”nda) bir kez daha gündeme gelmiÅŸ ve düşman donanması 18 Mart 1915 tarihinde bozguna uÄŸratılmıştır