Ayvacık İlçesi’nde Behramkale yakınlarındaki antik çaÄŸlardan kalma Assos yıkıntıları ve Çan’a 50 km. kadar uzaklıktaki Aleksandria Troas yıkıntıları, ilin öteki tarihsel-arkeolojik zenginlikleridir. Yabancı turistlerin büyük çoÄŸunluÄŸu buraları ziyaret etmektedir.
Görülmeli-Gezilmeli
Nara Kalesi
Milli Savunma Bakanlığı tahsisli olup Anadolu yakasında bulunmaktadır.Boğaz savunmasını takviye etmek üzere 3, Selim zamanında yapımına başlanmış 2, Mahmut zamanında bitirilmiştir.
Kumkale Kalesi
Milli Savunma Bakanlığı tahsisli olup Boğazın girişinde Anadolu yakasında bulunmaktadır. 4, Murat zamanında yapılmıştır.
Kilitbahir Kalesi
Kültür Bakanlığı tahsisli olup Çimenlik kalesinin karşısında Rumeli yakasında bulunmaktadır. 1463 yılında Fatih Sultan Mehmet tarafından inşa ettirilmiştir.
Saat Kulesi
Kent merkezinde, 1897 yılında İtalyan Konsolosluğu da yapan Vitalis isimli tüccar tarafından parası ödenerek inşaa edilen Saat Kulesi, Ayvalık taşından yapılmış olup, dört cephesinde de birer adet saat bulunmaktadır. Kare planlı aşağıdan yukarıya doğru incelen bir görüntüye sahiptir. Gövdesi dikdörtgen silmelerle beşe bölünmüştür. En üstte çanın asıldığı çokgen gövdeli kubbeli köşk yer alır. Onun altında dört yönde yuvarlak kadranla saat bulunur.
İki ve üçüncü katlarda birer, hafif sivri kemerli aydınlık pencereleri ile ikinci katta bir balkonu vardır. En altta güney cephede bir kapı, kuzeyde basamaklı silmeli çeşme nişi görülür. Çeşmenin mermer kurnası ve ayna taşı vardır.
1889 yılında 2, Abdülhamit’in padiÅŸahlığı sırasında, Çanakkale’nin önde gelen Yahudi ailesinin bir üyesi Halyo tarafından inÅŸa ettirildi.DoÄŸrulanmayan bir iddiaya göre de çok daha önceleri yapıldı ve Evliya Çelebi, seyahatnamesinde Çarşı’dan söz etti. İlya Halyo ise söz konusu tarihte çarşıyı onarttı ve kullanıma açtı. Bazı anlatımlara göre Gelibolu Çıkartması sırasında Mart 1915′te İngiliz zırhlısı Quenn Elizabeth’in Çanakkale çevresindeki Türk tabyalarını bombardımanı sırasında yıkıldı.
1921′den sonra bir dönem giriÅŸ kapısı dışında büyük ölçüde yıkık olarak kaldı ve çarşı olarak kullanılmadı. Resmi kayıtlarda “Bedesten arsası” olarak yer aldı, daha sonra bu arsa üzerinde 14 dükkan inÅŸa edildi.1967 yılında kadastro uygulaması yapıldı ve Çarşı’nın ilk krokisi çizildi. Çarşının tüm yazılı ve sözlü anlatımlara göre özgün durumunun tipik bir arsada olduÄŸu ve İstanbul’daki Mısır Çarşısı’nın “Minyatürü” olduÄŸu belirtilmektedir.Üzerinin küçük kubbelerden oluÅŸtuÄŸu, çokgen köşeli pencerelerle doÄŸal aydınlanmanın saÄŸlandığı belirtilmektedir.
1967′deki onarım sırasında bir benzetme olarak kullanılmaktadır. Çarşı içerisindeki dükkanlarda çok eskiden ayna satılmasından bu benzetmenin yapıldığı sanılıyor. Askerlerin çarşıya çıktıklarında buralardan cep aynası satın almaları halk arasında bu ÅŸekilde anılmasına sebep olmuÅŸtur.
“Çanakkale içinde aynalı çarşı
Ana ben gidiyom düşmana karşı….” dizeleri ile baÅŸlayan türkünün Çanakkale SavaÅŸlarına katılan Kastamonu’lu bir asker tarafından söylendiÄŸi de belirtilmektedir.
Hasan Mevsuf Bataryası
Dardanos mevkiinde boğaza hakim tepede bulunmaktadır. Batarya 2 tane 15lik, 3 tane 5 lik toptan teşekkül etmektedir.
Turgut Reis Bataryası: Güzelyalı sırtlarındaki çamlık alana monte edilmiş olup batarya 2 tane 28lik toptan oluşmaktadır.
Mesudiye Bataryası: Güzelyalı Karayolları kampın üzerindeki tepede olup Batarya mesudiye zırhlısından sökülen 2 tane 15 lik toptan teşekkül etmektedir.
Mecidiye Tabyası
Kilitbahir Kalesinin 500 metre ilerisinde bulunmaktadır. Bataryanın önünde Batarya erlerinden 215 kiloluk mermiyi kucaklayan Koca Seyit (Seyit Onbaşı) heykeli bulunmaktadır.
Namazgah Tabyaları
Kilitbahir Kalesinin bitiÅŸiÄŸinde bulunmakta olup 16 toptan oluÅŸur.Seddülbahir Tabyası, ErtuÄŸrul Koyu Tabyası ve İntepe’de bulunan Topçam Tabyasında Çanakkale savaÅŸlarında kullanılan toplar bulunmaktadır.
Troya Antik Kenti
Ünlü Ozan Homeros’un Destanlarına konu olan Troya SavaÅŸlarının cereyan ettiÄŸi, M.Ö.3000 - M.S.400 yılları arasında dokuz deÄŸiÅŸik tabaka halinde yerleÅŸme merkezlerinin mevcut olduÄŸu Troya antik Kenti Çanakkale Merkezine 30 km. uzaklıktadır.Otobüs,minibüs ve taksi günün her saatinde hizmetinizdedir.
Arkeoloji Müzesi
Assos,Troia´nin çeşitli katmanları, Beşiktepe, Gümüşçay, Kyzikos, Mysia, Dardanos, Tenedos kazılarında bulunanlar, Çanakkale seramikleri ve fosil örnekleri görülebilir.
Nusret Mayın Müzesi
42 metre uzunluğundaki maket orijinaline ölçülendirilerek yapılmış.
Dardanus Tümülüsü
1959´da çimento fabrikası yapımı sırasında tesadüfen bulunan tümülüste ön oda, koridor ve lahit odası meydana çıkarılmış.
Alexsandria Troas
M.Ö. 4.yy´da Roma İmparatoru Hadrian devrinde yaptırılan hamamın kalıntıları, agora ve tiyatro kalıntıları görülebilir.
Akhilleion
Mytileneliler tarafından kurulan kent M.Ö. 3000-2000 yılları arasında ilk iskanını yaşamış.
Sigeion
Tarih kaynaklarından M.Ö. 6.yy´da burada Sigeion´lar ve Midilli´den sürülen ve Akhilleion´a yerleşen Mytileneliler arasında savaş çıktığını biliyoruz.
Ulaşım
Çanakkale’ye karayoluyla ulaşım güneyden İzmir ve Balıkesir’e, doÄŸudan Bursa ve İstanbul’a, batıdan Trakya üzerinden İstanbul ve Edirne’ye baÄŸlıdır.Çanakkale BoÄŸazı’nda Eceabat ile Çanakkale il merkezi arasında çalışan arabalı vapurları, iki yakadaki karayolları arasında baÄŸlantıyı kurar. İstanbul, Ankara, İzmir, Bursa, Balıkesir ve hemen hemen Türkiye’nin her yerine düzenli ulaşım yapılmaktadır.Gökçeada’ya ulaşım, Çanakkale’den kalkan feribotla, Bozcaada’ya ulaşım ise Odunluk iskelesinden yapılmaktadır.
İklim
İlkbahar sonundan itibaren yöre gezilmeye elverişli.
Etkinlik
Çanakkale Zaferi: 18 Mart
Çanakkale Troya Festivalleri: 10-14 Ağustos
Bayramiç Ayazma Festivali: 17-19 Ağustos