Limandaki kalıntılar Helenistik dönemden yapılmış ve Roma döneminde kullanılmıştır. Tarihi liman bugünde iyi durumdadır. Rıhtım taÅŸ dizisi ve gemi baÄŸlamak için düzenlenmiÅŸ delikli taÅŸlar Roma çağındaki ÅŸekilleri ile duruyorlar. Deniz seviyesinin hiç yükselmemiÅŸ olması delikli taÅŸalar Roma dönemi konumunu korumuÅŸtur. Teos’tan plajlara inen yolun sonunda kayalıklar içinde görmek mümkün.

Klaros Kolophon’un kutsal yerlerinden biriydi. Ä°lk kazılar 1907 yılında Osmanlı Müzesi adına Theodor Makridy bey tarafından yapılıyor. Louis Robert kazılarında yapının aslı ve kutsal çevresi ortaya çıkarılmıştır. Kazılar uzun süre devam etmiÅŸtir. Asya’nın en iyi binicilik merkezlerinden biri olduÄŸu için Örende çok sayıda armaÄŸan, adak, yazıt bulunmuÅŸtur. Klaros’ta bilicilik geleneÄŸi Mopsos’a dayanır. Ä°.Ö. yüzyıla inen heykeller, Homeros figürü kentin önemini göstermektedir. Tapınak Dor düzeninde biçimlendirilmiÅŸtir. Helenistik çaÄŸa tarihlenen Apolllon, anası Leto ikizi Artemis heykelleri buradadır. Tapınağın altına giren koridorlar fal bakan rahiplerin bulunduÄŸu bölmeye götürüyor. Yapının önünde ele geçen halkalardan anlaşıldığı kadarıyla burada törenler yaÅŸanıyordu. Kuzeyde ikiz Artemisn küçük tapınağı var. Ä°zmir Arkeoloji Müzesi heykeller sergileniyor.

Notionda ilk kazılar 1921′de yapıldı. Bugünkü Ahmetbeyli köyünün sınırları içindedir. Kolophon Kenti’nin güney limanı olduÄŸu için “güney” anlamına gelen Notion ile adlandırılmıştır. Bazı görüşlere göreyse Kolophon Vetus adıyla anılmıştır. Günümüzde kentin batı ve kuzeyindeki iki kapısı ayaktadır. Helenistik dönemde yapılmıştır. Sur duvarları ise çok iyi durumda.
Kentin doğu ucunda; tiyatro, agora, bouleuterion batı ucundaysa; çok küçük bir Athena tapınağı var. Kentin akropolünü çevreleyen 4 km uzunluğundaki kale kulelerle desteklenen sur Hellenistik dönemde inşa edilmiş, Roma döneminde ise restorasyonu yapılmıştır. Kolophon’un tahribinden sonra sosyo-ekonomik yönden giderek çok güçlü bir konuma gelmiş Lysimakhos dönemine kadar.c

KOlophon kenti Ä°on kentlerinden biridir. Buradan Ä°zmir’e giden yol baraj yapımı yüzünden su altında kaldı. Ä°.Ö. VII YY’da Ä°onia’nın en zengin kentlerinden biriydi. Denizcilik, verimli toprakları ve lüks yaÅŸayanların varlığı ile güzel bir Ä°onia kenti. Bölgede mimari açıdan önemli eserler bulunmuÅŸtur. Kent Neleus önderliÄŸindeki Pyloslularca tarafından kurulmuÅŸtur ve ÅŸehir Klaros Tapınağı’yla ve nasihat merkezi olmasıyla da ünlüdür. Anadolunun en eski kenti olarak biliniyor. Kolophon Kenti’nin parlak dönemini yitirmesinin sebebi lüks yaÅŸama merakının neden olduÄŸu bilinmektedir. Bu kenti diÄŸerlerinden ayıran özellik deniz kıyısında kurulmamış olmasıdır. Ä°lk olarak 1886 yılında kalıntıları keÅŸfedilmiÅŸtir.

Ahmetbeyli, Gümüldür, Özdere ve aradaki daha küçük yerleşimler yakın zamana kadar düzlükleri mandalina bahçeleri ise zeytinliklerle kaplı bir yöreydi. İhracata yönelik satsuma cinsi mandalinalar burada yetişirdi. Kamuya ait dinlenme tesisleri bulunuyordu. Yazlık bakımından özellikle Özdere ve mahallesi konumundaki çukuraltı siteleri göz kamaşıtırıyor.
Üç yanı dağlarla çevrili Özdere köyü bakımlı bir köy. Burası son zamanlarda turizm bakımından gelişmiştir. Büyük otellerde yapıldı köyde. Plajların yanında yalnızlıktan hoşlananlar için sessiz koylar kumsallar bulunuyor. Bir çok izmirli burayı günübirlik ziyaret şeklinde uğrayıp gidiyor.

Kısık adlı yarımadada bulunan kent kalıntıları için herhangi bir bilgi yok. Ä°on kentleri içinde en zayıflardan biridir ve M.Ö. 7. yy da kurulmuÅŸtur. Andremon tarafından kolonize edilmiÅŸtir. Helenistik çaÄŸda Antigonos Teos kentiyle birleÅŸtirmek istemiÅŸ. Roma ve Bizans döneminde kent önemsizleÅŸmiÅŸ Kimitriona’ya nüfusunu vermiÅŸtir. Lebedos’ta sur kalıntıları, tiyatro, duvar ve kule kalıntıları görünmektedir. Bölgede kazı yapılmadığından açıkta görülen kalıntılar çok azdır. Lebedos tarihinin en önemli olaylarından biri Dionysos artistlerinin buraya yerleÅŸmeleri ve kendi kültürlerini taşıyarak hareketlilik yaratmalarıdır. Lebedos ilk yıllarına ait bilgi yoktur.

Tiyatro restorasyon geçirmiÅŸtir. Alt geçitleri tonozlu, sahnesi sütunlu yapısı Roma Dönemi deÄŸiÅŸikliklerin göstergeleri. Tiyatro eski Akropolise yaslanmış durumda. Basamak taÅŸları sökülüp Sığacık Kale’sinde kullanılmıştır. Bu yüzden oturma basamaklarının sayısı belli deÄŸil. Tiyatronun güney yamacına tonozlu geçitler yapılmıştır. Tiyatro, at nalı ÅŸeklindeki planı ve yamaç eÄŸimini kullanması sebebiyle Helenistik özellikleri göstermektedir. Tiyatro sayesinde Helenistik dönemdeki Ä°on düzeni, Roma dönemi Ä°on ve Korinth hakkında bilgi sahibi olunmuÅŸtur.

Ä°.Ö.II yy’da tapınak yapılmıştır. Augustus döneminde yenilendi ve avlu eklenerek geniÅŸletildi. Ãœnlü Mimar Hermogenesin uygulanması olan Attika-Ä°on tarzı sütunların kaidelerinde görülüyor. Hermogenes bu tasarının bulucusu deÄŸil ancak buna yeni bir yorum getirerek kendine özgü bir tarz oluÅŸturmuÅŸtur. Frizi Anadolu ion mimarisinde ilk uygulayan mimar Hermogenestir. Kabartmalardan ele geçenler Ä°zmir Arkeoloji Müzesinde bulunuyor.Tapınağın arka yüzünde Opisthdomos bölümüne yer verilmiÅŸtir.

Yöre Ahtamas komutasında kolonize edildi. Daha sonra Kodros oÄŸullarından Ä°on kolu Teosu oluÅŸturuldu. Foça ve Efes’e göç verecek kadar geliÅŸti ve büyüdü. Thales Ege denizi’nin merkezinde olduÄŸu için Ä°onia’nın merkezi olmasını önermiÅŸti. Ä°.Ö.545 yılında Perslerce ele geçirildi. Teoslular göç ettiler. Trakya’ya gidip Abdera kentini kurdular. Ä°.Ö.III. YY’da Dionysos oyuncuları ile yeniden ünlendi ve Helenistik çağı boyunca oyuncular burada yaÅŸayıp gösteriler yaptılar. Teos Roma döneminde de geliÅŸmiÅŸ bir liman olarak varlığına devam etti. M.Ö.900 yıllarında Asurluların tesis ettiÄŸi barış döneminde yaÅŸadı. Deniz ve kara ticaretinde ve bankacılıkta dünyaca ün kazandı.

Sığacık limanında güzel balıkçı lokantaları görmek mümkün. Bu yörede çipura, mercan, kupez gibi balıklar ahtapot ve kalamarda yakalanıyor. Mevsiminde deniz börülceside bulabilirsiniz. Denize girmek için pek uygun değil bölge çevresi. Ama Akkumda olan Akkum seferhisar plajında bir çok hizmet bulunuyor. Kumsalları olan plajda duş, tuvalet, büfeler, kır kahveleri, yazlık evler var. Körfezin açığında Eşek, Kanlı ve Küçükada adlı adalar var. Sahilin üstünde Teos Orman İçi Dinlenme tesisi var. Az bi rücetle girilen tesiste Ekmeksiz plajından yararlanabilirsiniz. Seferhisar plajında dipten kaynayan soğuk suları ile tavsiye edilir bir yer. Suyun bir başka özelliği tuzlu olmamasıdır.