Limandaki kalıntılar Helenistik dönemden yapılmış ve Roma döneminde kullanılmıştır. Tarihi liman bugünde iyi durumdadır. Rıhtım taş dizisi ve gemi bağlamak için düzenlenmiş delikli taşlar Roma çağındaki şekilleri ile duruyorlar. Deniz seviyesinin hiç yükselmemiş olması delikli taşalar Roma dönemi konumunu korumuştur. Teos’tan plajlara inen yolun sonunda kayalıklar içinde görmek mümkün.

Klaros Kolophon’un kutsal yerlerinden biriydi. İlk kazılar 1907 yılında Osmanlı Müzesi adına Theodor Makridy bey tarafından yapılıyor. Louis Robert kazılarında yapının aslı ve kutsal çevresi ortaya çıkarılmıştır. Kazılar uzun süre devam etmiştir. Asya’nın en iyi binicilik merkezlerinden biri olduğu için Örende çok sayıda armağan, adak, yazıt bulunmuştur. Klaros’ta bilicilik geleneği Mopsos’a dayanır. İ.Ö. yüzyıla inen heykeller, Homeros figürü kentin önemini göstermektedir. Tapınak Dor düzeninde biçimlendirilmiştir. Helenistik çağa tarihlenen Apolllon, anası Leto ikizi Artemis heykelleri buradadır. Tapınağın altına giren koridorlar fal bakan rahiplerin bulunduğu bölmeye götürüyor. Yapının önünde ele geçen halkalardan anlaşıldığı kadarıyla burada törenler yaşanıyordu. Kuzeyde ikiz Artemisn küçük tapınağı var. İzmir Arkeoloji Müzesi heykeller sergileniyor.

Notionda ilk kazılar 1921′de yapıldı. Bugünkü Ahmetbeyli köyünün sınırları içindedir. Kolophon Kenti’nin güney limanı olduğu için “güney” anlamına gelen Notion ile adlandırılmıştır. Bazı görüşlere göreyse Kolophon Vetus adıyla anılmıştır. Günümüzde kentin batı ve kuzeyindeki iki kapısı ayaktadır. Helenistik dönemde yapılmıştır. Sur duvarları ise çok iyi durumda.
Kentin doğu ucunda; tiyatro, agora, bouleuterion batı ucundaysa; çok küçük bir Athena tapınağı var. Kentin akropolünü çevreleyen 4 km uzunluğundaki kale kulelerle desteklenen sur Hellenistik dönemde inşa edilmiş, Roma döneminde ise restorasyonu yapılmıştır. Kolophon’un tahribinden sonra sosyo-ekonomik yönden giderek çok güçlü bir konuma gelmiş Lysimakhos dönemine kadar.c

KOlophon kenti İon kentlerinden biridir. Buradan İzmir’e giden yol baraj yapımı yüzünden su altında kaldı. İ.Ö. VII YY’da İonia’nın en zengin kentlerinden biriydi. Denizcilik, verimli toprakları ve lüks yaşayanların varlığı ile güzel bir İonia kenti. Bölgede mimari açıdan önemli eserler bulunmuştur. Kent Neleus önderliğindeki Pyloslularca tarafından kurulmuştur ve şehir Klaros Tapınağı’yla ve nasihat merkezi olmasıyla da ünlüdür. Anadolunun en eski kenti olarak biliniyor. Kolophon Kenti’nin parlak dönemini yitirmesinin sebebi lüks yaşama merakının neden olduğu bilinmektedir. Bu kenti diğerlerinden ayıran özellik deniz kıyısında kurulmamış olmasıdır. İlk olarak 1886 yılında kalıntıları keşfedilmiştir.

Ahmetbeyli, Gümüldür, Özdere ve aradaki daha küçük yerleşimler yakın zamana kadar düzlükleri mandalina bahçeleri ise zeytinliklerle kaplı bir yöreydi. İhracata yönelik satsuma cinsi mandalinalar burada yetişirdi. Kamuya ait dinlenme tesisleri bulunuyordu. Yazlık bakımından özellikle Özdere ve mahallesi konumundaki çukuraltı siteleri göz kamaşıtırıyor.
Üç yanı dağlarla çevrili Özdere köyü bakımlı bir köy. Burası son zamanlarda turizm bakımından gelişmiştir. Büyük otellerde yapıldı köyde. Plajların yanında yalnızlıktan hoşlananlar için sessiz koylar kumsallar bulunuyor. Bir çok izmirli burayı günübirlik ziyaret şeklinde uğrayıp gidiyor.

Kısık adlı yarımadada bulunan kent kalıntıları için herhangi bir bilgi yok. İon kentleri içinde en zayıflardan biridir ve M.Ö. 7. yy da kurulmuştur. Andremon tarafından kolonize edilmiştir. Helenistik çağda Antigonos Teos kentiyle birleştirmek istemiş. Roma ve Bizans döneminde kent önemsizleşmiş Kimitriona’ya nüfusunu vermiştir. Lebedos’ta sur kalıntıları, tiyatro, duvar ve kule kalıntıları görünmektedir. Bölgede kazı yapılmadığından açıkta görülen kalıntılar çok azdır. Lebedos tarihinin en önemli olaylarından biri Dionysos artistlerinin buraya yerleşmeleri ve kendi kültürlerini taşıyarak hareketlilik yaratmalarıdır. Lebedos ilk yıllarına ait bilgi yoktur.

Tiyatro restorasyon geçirmiştir. Alt geçitleri tonozlu, sahnesi sütunlu yapısı Roma Dönemi değişikliklerin göstergeleri. Tiyatro eski Akropolise yaslanmış durumda. Basamak taşları sökülüp Sığacık Kale’sinde kullanılmıştır. Bu yüzden oturma basamaklarının sayısı belli değil. Tiyatronun güney yamacına tonozlu geçitler yapılmıştır. Tiyatro, at nalı şeklindeki planı ve yamaç eğimini kullanması sebebiyle Helenistik özellikleri göstermektedir. Tiyatro sayesinde Helenistik dönemdeki İon düzeni, Roma dönemi İon ve Korinth hakkında bilgi sahibi olunmuştur.

İ.Ö.II yy’da tapınak yapılmıştır. Augustus döneminde yenilendi ve avlu eklenerek genişletildi. Ünlü Mimar Hermogenesin uygulanması olan Attika-İon tarzı sütunların kaidelerinde görülüyor. Hermogenes bu tasarının bulucusu değil ancak buna yeni bir yorum getirerek kendine özgü bir tarz oluşturmuştur. Frizi Anadolu ion mimarisinde ilk uygulayan mimar Hermogenestir. Kabartmalardan ele geçenler İzmir Arkeoloji Müzesinde bulunuyor.Tapınağın arka yüzünde Opisthdomos bölümüne yer verilmiştir.

Yöre Ahtamas komutasında kolonize edildi. Daha sonra Kodros oğullarından İon kolu Teosu oluşturuldu. Foça ve Efes’e göç verecek kadar gelişti ve büyüdü. Thales Ege denizi’nin merkezinde olduğu için İonia’nın merkezi olmasını önermişti. İ.Ö.545 yılında Perslerce ele geçirildi. Teoslular göç ettiler. Trakya’ya gidip Abdera kentini kurdular. İ.Ö.III. YY’da Dionysos oyuncuları ile yeniden ünlendi ve Helenistik çağı boyunca oyuncular burada yaşayıp gösteriler yaptılar. Teos Roma döneminde de gelişmiş bir liman olarak varlığına devam etti. M.Ö.900 yıllarında Asurluların tesis ettiği barış döneminde yaşadı. Deniz ve kara ticaretinde ve bankacılıkta dünyaca ün kazandı.

Sığacık limanında güzel balıkçı lokantaları görmek mümkün. Bu yörede çipura, mercan, kupez gibi balıklar ahtapot ve kalamarda yakalanıyor. Mevsiminde deniz börülceside bulabilirsiniz. Denize girmek için pek uygun değil bölge çevresi. Ama Akkumda olan Akkum seferhisar plajında bir çok hizmet bulunuyor. Kumsalları olan plajda duş, tuvalet, büfeler, kır kahveleri, yazlık evler var. Körfezin açığında Eşek, Kanlı ve Küçükada adlı adalar var. Sahilin üstünde Teos Orman İçi Dinlenme tesisi var. Az bi rücetle girilen tesiste Ekmeksiz plajından yararlanabilirsiniz. Seferhisar plajında dipten kaynayan soğuk suları ile tavsiye edilir bir yer. Suyun bir başka özelliği tuzlu olmamasıdır.