*Diyarbakır Kalesi : Kenti çevreleyen Diyarbakır Kalesi surlarının kesin yapılış tarihi bilinmiyor.Ancak bilinenler arasında Roma İmparatoru Constantinus tarafından İS 349 yılında onarılmış ve genişletilmiştir.Kalede ilk zamanlar 4 kapı bulunurken kale genişledikten sonra yeni kapılar açılmıştır.Duvar yüksekliği 12 km olan surlarda 82 burç bulunmaktadır.Özellikle,Evli Beden ve Yedi Kardeş Burçlarındaki 13.yy yazıt ve kabartmalar görülmektedir.

*Ulu Camii :Anadolu’nun en eski camilerinden Ulu Cami’nin yapılış tarihi ile ilgili kesin bilgiler bulunmamaktadır.Arapların Diyarbakır’ı 639 yılında ele geçirmesiyle, Mar-toma Kilisesi camiye çevrildi.Yapımında siyah bazalt taÅŸlarının kullanıldığı cami duvarlarında Selçuklu, Akkoyunlu ve Osmanlı gibi çeÅŸitli dönemlere aityazıtlar bulunmakta.Depremve yangınlarda zarar gören cami yeniden yaptırıldı, ziyarete açık.

*Mesudiye Medresesi : Anadolu’nun ilk üniversitelerinden olan Medrese, Ulucami’nin kuzeyinde. Yapımına Artuklular zamanında baÅŸlanan medrese, motif ve kitabeleriyle ünlü.

*Fatih PaÅŸa Camii(KurÅŸunlu Cami) : Åžehrin ilk Osmanlı valisi Bıyıklı Mehmet PaÅŸa tarafından 16.yy’da yaptırıldı.

*Diyarbakır’ın Camileri : Hazreti Süleyman Camii, Nebi Camii (Peygamber Cami) , Sefa Camii, Behram PaÅŸa Camii, Ä°skender PaÅŸa Camii, Lala Bey Camii, Hüsrev PaÅŸa Camii, Kurt Ä°smail PaÅŸa Camii, Ali PaÅŸa Cami Diyarbakır’ın en önemli camilerindendir.

*Arkeoloji Müzesi : Hitit, Asur, Roma, Artuklu, Akkoyunlu ve Osmanlılara ait bir çok eser sergilenmektedir.

*Atatürk Köşkü : Atatürk’ün kullandığı eÅŸyalırının sergilendiÄŸi köşk, ÅŸehrin güneyinde yer alır.

*Cahit Sıtkı Tarancı Evi : Şairin doğup büyüdüğü 18.yy Diyarbakır evi 1993 yılında müze haline getirildi.Şairin kişisel eşyaları, fotoğraf ve etnografik eserler sergilenir.

*Ziya Gökalp Müzesi : Yazarın kişisel eşyaları ve yöresel etnografik doğduğu 19.yy Diyarbakır evinde sergilenenler arasında.

*Meryem Ana Kilisesi : Bizans devrinden kalma mihrabı ile ilgi çeken kilise, Süryani Kadim Yakubi mezhebi tarafından kullanılmakta.Şehrin batısında bulunan kilise ziyarete açık.

*Çayönü ve Hilar Kayalıkları : Hilar Harabeleri Diyarbakır’ın en eski yerleÅŸim bölgesi Ergani’nin 8 km güneybatısında yer alır. Bölgede yerleÅŸim tarihinin İÖ 7 binlere kadar uzandığı, Çayönü Tepesi’nde yapılan kazılarda anlaşılmıştır.Kazı buluntuları Diyarbakır’ın Arkeoloji Müzesi’nde sergilenmektedir.

*On Gözlü Köprü : Dicle Köprürüsü olarakta bilinen köprü, Diyarbakır’ın 3 km güneyinde eski Silvan yolu üzerinde yer alır.MervanoÄŸlu devrinde Ä°S 1065 tarihinde Nizamüddevle Nasır tarafından yaptırıldı.

*Malabadi Köprüsü : Silvan ilçe yakınlarında bulunan köprü,Artuklu dönemi eserlerinden.Köprü taş köprüler arasında kemeri en geniş olan köprülerdendir.Kemerlerin iki yanında yolcuların ve kervanların konaklaması için odalar bulunmaktadır.

Diyarbakır’ın ÅŸehrinin dışında gezilmesi gereken diÄŸer tarihi yerler arasında Birkleyn MaÄŸaraları, Hassuni MaÄŸaraları, Çermik Kaplıcası, EÄŸil’de bulunan Asur Kalesi, Harun Peygamber Türbesi, Dakyanus Harabeleri ve Asabü’l-Kehf MaÄŸaraları,Zülkarneyn Kalesi, Çüngüş Kalesi, Hatuniye Medresesi sayılabilir.

ÖNEMLİ TELEFONLAR
Belediye : 412-229 48 80
Turizm İl Müdürlüğü :412-221 78 40
Devlet Hastanesi :412-228 54 30
Emniyet Müdürlüğü :412-234 92 56

Kaynak Atlas Dergisi

Tarihi ‘Ä°pek Yolu’ üzerinde olan IÄŸdır, Paleotik ÇaÄŸdan bugüne iskan edilen bir bölge. IÄŸdır’ın düzlüklerinde Akdeniz iklimi hissedilir. Pamuk ve çeÅŸitli meyvelerden yetiÅŸtirilebilmesine olanak veren düzlükler DoÄŸu Anadolu Bölgesi için alışılmadık bir durum oluÅŸturur.

GEZÄ°LECEK YERLER

*Harmandöven Kervansarayı: Eski ipek yolu Batum Tebriz Kervanyolu güzergahında, Selçuklular Dönemi’nde Sürmari Emiri Åžerafettin Ejder Bey tarafından 12.yüzyılda yapılmıştır.

*Koçbaşı Mezarlar: Koçbaşı mezarlar hemen hemen IÄŸdır Ovası’ndaki bütün mezarlıklarda bulunur. Karakoyunlular Dönemi’nden kalmıştır.

*Aras Nehri: Aras Nehri kıyısında devletin desteğiyle turistik amaçlı konaklama, yeme-içme dinlenme ve eğlenme amaçlı yerler yapılabilir.

Kaynak Atlas Dergisi

Tarihi Paleolitik döneme kadar inen Hakkari birçok bölge ÅŸehri gibi çeÅŸitli kültürlere ev sahipliÄŸi yapmıştır. Neolitik Dönem’e tarihlendirilen kaya resimleri ÅŸehrin kültürel zenginliÄŸinin göstergesidir.

Urartular’ın yaptığı ‘Ordu Yolu’ kentin tarihin her çağında bölge için ne denli önemli olduÄŸunun göstergesidir. Sayıları 13′ü bulan irili ufaklı dikili taÅŸlar (steller) kentin eski adıyla anılan Çölemik Kalesi’nin kente bakan kuzeybatı eteklerinde, son derece dik inen kayalığın önünde bulundu.

Bulunan steller Meydan Medresesi’ne taşındı. üzerlerine insan figürleri iÅŸlenmiÅŸ steller yöresel sert taÅŸlara oyulmuÅŸtur.YüksekliÄŸi 70 cm. ile 3 m arasında deÄŸiÅŸmektedir. Bötle gezilip görülecek yerlerinin olmasına raÄŸmen hiçbir turistlik tesis kurulmamıştır.

İllerdeki görülmeye değer yerlerden biri, Cilo ve Salt dağları yöresidir. Osmanlılar Dönemi´nde Şemdinli deresi üzerinde kurulan köprü Bağlar Köyü´ne 1,5-2 km. uzaklıkta bulunuyor. Köprü işçiliğindeki muhteşem yapısı ve halen kullanılır olması nedeniyle önem taşıyor.

Kaynak Atlas Dergisi

Diyarbakır, tarih boyunca önemli medeniyetlere ev sahipliÄŸi yapmıştır ve Osmanlı’nın doÄŸuya sefer düzenlediÄŸi sıralar orduların harekat üssü ve kışlası olmuÅŸtur.

NASIL GÄ°DÄ°LÄ°R
Ä°stanbul ve Ankara’dan hergün sefer düzenlenmektedir.Ä°zmir’den ise Ä°stanbul ve Ankara’ya aktarmalı uçak seferi vardır.Diyarbakır, Ä°stanbul’a 1366, Ä°zmir’e 1423, Ankara’ya 913 km mesafededir.
Diyarbakır Sur Seyahat :412-221 08 49
Öz Diyarbakır Seyahat :412-228 83 00

KONAKLAMA

Büyük Kervansaray :412-228 96 06
Class Otel : 412-229 50 00
Diyarbakır Dedeman:412-228 81 51
Grand Güler : 412-228 17 35
Kristal Otel :412-224 02 97
Malabadi Otel :412-237 40 40
Prestj Otel :412-229 50 50
Turistik Otel :412-224 75 50

YEMEK
Yerel mutfaÄŸa özgü yemekler arasında kibekumbar, kaburga yemeÄŸi,kibukudur lebeni, içli köfte, bulgur pilavı, keÅŸkek ve özellikle düğünlerde yapılan meftuneyi sayabiliriz. Burma kadayıf ve nuriye ise yöre tatlılarından. Ãœzümden yapılan pestil ve sucuk, otlu peynir, sumak ise Diyarbakır’ın bir diÄŸer lezzetleridir.

Kaynak Atlas Dergisi

Tunceli, kuzeyde ve batıda Munzur Dağları ile Karasu Iramağı,doğuda Bingöl Dağları ve Peri Suyu, güneyde Keban Baraj Gölü ile çevrili.Tunceli sarımsağını dönerken almayı unutmayın.

NASIL GÄ°DÄ°LÄ°R
Tunceli’ye en yakın havaalanı yaklaşık 120 km mesafe uzaklıkta Elazığ’da bulunmaktadır.Eskiden Pertek-Elazığ baÄŸlantısını saÄŸlayan köprü, Keban Baraj Gölü sularının altında kaldı.Günümüzde ÇemiÅŸgezek-Akçapınar’da kurulan feribot iskeleleri ile Elazığ’ya ulaşım saÄŸlanmakta.

KONAKLAMA
Demir Otel : 428-212 15 51
Has Otel : 428-212 11 15
Yüksek Otel:428-212 27 84

Ovacık
DoÄŸa Otel :428-511 28 88
El Baba Camping:428-511 31 49

GEZÄ°LECEK YERLER
Tunceli çevresi doÄŸası ile ziyaretçilerine unutulmaz anlar yaÅŸatıyor.Kent merkezine FotoKaya ile Zel Tur Munzur Vadisi’ne tur düzenliyor.

*Munzur(Ovacık) Gözeleri :Ovacık Gözeleri kent merkezine 80 km mesafede.Aynı zamanda Ovacık ilçe merkezinede 17 km mesafede.munzur DaÄŸları’nın eteklerinden yaklaşık 200-300 m alanda , karstik kaynaktan irili ufaklı tam 40 göz halinde fışkıran beyaz köpüklü buz gibi sular, yamaçlardan aÅŸağılara doÄŸru küçük ÅŸelaleler oluÅŸturarak akıyor.Munzur Gözeleri lezzetli alabalıklarıyla ünlüdür.Gözeler ile Munzur suyu arasında kalan kısımlerda beton setler, küçük havuzalar, yürüme yolları, oturma mekanları ve köpükler var.

*Kırk Merdiven Şelaleri :Ovacık ilçesi yakınındaki Elbaba köyüne 5 km mesafede.Ovacık yaylalarına çıkış ve gezi ancak 2 saatlik bir yürüyüşle mümkün.Sarp yamaçlardan geçen Munzur Vadisi,Ovacık düzlüğüne geldiğinde dört bir yandan kaynayan gözeler ve küçük şelaleler yaratıyor.Bu gözeler, Munzur suyunu oluşturarak vadi boyunca daha büyük şelaleler yapıyor.Kırk Merdiven Şelaleleri,dar bir kanyondan aksan sularu-ınadan çok yüksekten akan sularıyla görünüş olarak muhteşem bir manzara yaratıyor.

*Dereova Åželalesi :Tunceli’ye 46 km.Nazimiye ilçe merkezine 11 km mesafede.20 metre yükseklikten 3 kaynaktan dökülen sula,Pülümür Çayı’nın kollarından biri olan ve çok derin bir vadiden akan dereye karışır.

ÖNEMLİ TELEFONLAR
Turizm Müdürlüğü :428-213 24 10
Devlet Hastanesi:428-212 20 90
Emniyet Müdürlüğü:428-212 10 40

Kaynak Atlas Dergisi

Urartulardan, Perslere, Makedonya Krallığı’ndan Roma ve Bizans dönemine kadar birçok medeniyete ev sahipliÄŸi yapmış ve deÄŸiÅŸik kültürlerle iç içe bulunmuÅŸtur.Kent o dönemlerde en parlak dönemini Osmanlı zamanında yaÅŸadı.Kültürel açıdan zengin olmasının yanında doÄŸal güzellikleride dikkat çekiyor.

Kaynak Atlas Dergisi

Buzbağ Şarabı ile kendini dünyaya tanıtmaya başlayan kent verimli bir ova üzerinde yer alıyor.

NASIL GÄ°DÄ°LÄ°R
Kente bütün büyük ÅŸehirlerden hemen her yerden ulaşım saÄŸlanmakta. Ä°stanbul ve Ankara’dan direk uçuÅŸ var.Elazığ’dan Tunceli’ye 2 noktadan feribotla ulaşım saÄŸlanıyor.

Elazığlar Turizm : 444 44 23
Hazar Turizm : 444 03 23
Murat Turizm :444 00 23

KONAKLAMA
Akgün Elazığ Oteli : 424-248 20 00
Beritan Otel : 424-218 44 84
Marothon Otel : 424-238 86 86
Mavi Göl :424-425 10 20
Turpol Motel : 424-425 11 00

GEZÄ°LECEK YERLER

*Arkeoloji ve Etnografya Müzesi:1982′da açılan müze Fırat Ãœniversitesi Kampüsünde yer alıyor. Tepecik, Korucutepe ve NorÅŸuntepe buluntuları sergilenmekte. Müzede zengin bir Urartu koleksiyonu bulumakta.Ancak müze tadilat nedeniyle kapalı.

*Harput :Kente 5 km mesafedeki ilçe bir açık hava müzesi görünümünde. Harput Kalesi’ne Elazığ’dan ulaşım saÄŸlanmakta. Hazar Gölü kıyısında kamp kurup Harput Kalesi’nde günübirlik keÅŸif yürüyüşlerine çıkılabilir.Harput Kalesi’nin iç ve dış surları Artuklu yapımı ama temeller Urartulara ait.Kaleye en son halini verenler ise dulkadiroÄŸulları olmuÅŸtur.

*Harput Ulu Cami :12.yy ortalarında Artuklu hükümdarı Fahrettin Karaaslan tarafından yaptırıldı.

*Meryem Ana Kilisesi :Bir duvarın kayalarını oluÅŸturduÄŸu kilise Harpu Kalesi’nin yanında ve kiliseden kaleye ulaÅŸan gizli yollar var.Kilise en eski süryani kiliselerinden biri.

*Hazar Baba Kaynak Merkezi :Sivrice ilçesine 6 km mesafede bulunuyor. Çok az yerde rastlanabilcek bir güzellik Hazar Baba Dağı’nda kayarken Hazar Gölü ve Keben Barajı görülüyor.

*Buzluk MaÄŸarası :Hem kültürel hem doÄŸal güzellikleriyle ön plana çıkan Harput’un bir diÄŸer mucizesi,yaz aylarında buzdan sarkıt ve dikitleriyle,kış aylarında ise tersine sıcak havasıyla insanı ÅŸaşırtan maÄŸarası.Bu maÄŸaraya özel araçlarla ulaşım saÄŸlanabilmekte.

*Keban :Keban Barajı ve Hidroelektirik Santralı’nın bulunduÄŸu ilçe il merkezine 46 km mesafede yer alıyor.Keban ilçesinde alabalık tesisi Elazığların raÄŸbet ettiÄŸi yerler arasından birisidir.

*Kömürhan Köprüsü :Kentin tarihi deÄŸerlerinden.Köprüden önce yer alan Kömürhan Geçidi’ne gelmeden önce yöreye özel meÅŸhur kavumacıların bulunduÄŸu yerler var.

ÖNEMLİ TELEFONLAR
İl Turizm Müdürlüğü :424-212 21 59
Devlet Hastanesi :424-238 10 00
Emniyet :424-241 10 00

Kaynak Atlas Dergisi

Birçok Anadolu kenti gibi Erzincan’da yüzyıllar boyunca canlı bir tarihe ve kültürel yaÅŸama sahne oldu. Bu bölgenin genelde turisleri çekiciliÄŸi; rafting,yamaç paraşütü ve cirit gibi spor dallarıdır.

NASIL GÄ°DÄ°LÄ°R
Karayolu, demiryolu ve havayolu ile ulaşılan Erzincan , Ä°stanbul’a 1037, Ä°zmir’e 1269,Ankara’ya 689 km.Havaalanı merkeze 7 km.
Lüks Erzincan: 446-214 78 78

KONAKLAMA
Beyrut otel: 446-214 26 01
Büyük Erzincan: 446-223 50 38
Çınar Otel: 446-214 87 40
Gülüstan Otel: 446-22360 20
Hotel Burcu: 446-223 50 81

GEZÄ°LECEK YERLER
*Mama Hatun Külliyesi:SaltukoÄŸluları Hükümdarı II.Ä°zettin Saltuk’un kızı Mama Hatun’un 12.yy’da hükümdarlık sürdüğü 10 yıl içerisinde yaptırdığı külliye Türk Mimarisi’nin güzel örneklerinden olmuÅŸtur.

*Erzincan Müzesi:Erzincan yöresine ait çeşitli arkeolojik ve etnografik eserler sergileniyor.

*Altıntepe Antik Kenti(Ãœzümlü):Tunç Çağı’na ait Urartu eserlerinden ;Urartu sarayı metal ,ahÅŸap ,seramik buluntuları ve duvar resimleri dikkat çekiyor.Åžehir merkezine 15 km uzaklıkta bulunuyor.

*Abrenk Kilisesi:Tercan ilçesinin Üçpınar köyü yakınlarınada bulunuyor.Giriş kapısının üzerinde 1854 yazan kilisenin yanında bir şapel ve iki tane dikilitaş bulunuyor.

*Kemah:Fırat’ın Karasu kolu gittikçe daralarak bir boÄŸazın içerisinden Kemah’a akar.Nehrin boÄŸazdan çıkış noktasınadaki sarp kayalıkların bir tarafında Gözcübaba Türbesi ile Kemah Kalesi ,diÄŸer tarafında ise Melik Gazi ve BehramÅŸah türbeleri yer alıyor.

*Sakaltutan:Erzincan’a 42 km mesafede bulunuyor.bu mevkide yer alan tesislerde tur kayakları düzenlenmektedir.

*Su Kayağı ve Rafting:Erzincan havaalanına 10 dk mesafede bulunan Fırat Nehri üzerindeki iki baraj gölünde slalom parkuru,bare foot ve mono kayağı yapmak için uygun güçte tekne ve ekipman bulmanız mümkün.Sansa Deresi’nde mayıs ve haziran ayları arasında rafting düzenlenmektedir.

*Akbulut Kayak Tesisi:1989 yılında hizmete açılan kayak tesisleri Erzincan il merkezine 42 km mesafededir.
446-615 12 88

ÖNEMLİ TELEFONLAR
Turizm Müdürlüğü:446-223 06 75
Devlet Hastanesi:446-224 12 24
Emniyet Müdürlüğü:446-224 03 84

Atlas Dergisi

İÖ 9.yüzyılda sarduri zamanında baÅŸkent olarak kullanılmıştır. TuÅŸpa’dan bugüne kadar herzaman önemli bir merkez olmuÅŸtur. DoÄŸu Anadolunun en çok ziyaret edilen ÅŸehirlerindn birisidir ayrıca.

NASIL GÄ°DÄ°LÄ°R
Van’a karayolu,demiryolu ve havayolu ile kolaylıkla ulaşım saÄŸlanmaktadır.
Bitlis Taç:432-214 06 51
Van Gölü:432-215 75 71
Best Van Tur:444 00 65

KONAKLAMA
Akdamar Oteli:432-214 99 23
Büyük Asur Otel:432-216 37 53
Büyük Urartu Oteli:432-212 06 60
Çaldıran Oteli:432-216 27 18
Otel Paris:432-216 37 39
Tamara otel:432-214 32 96
Van Grand:432-214 34 63
Yakup otel:432-214 28 32
Van Gölü’ne yakın yerlerde kalmak isteyen ziyaretçiler Edremit ya da Bitlis’in Ahlat ilçesindeki otelleri tercih edebilirler.

Edremid
Merit Åžahmaran 432-312 30 60
Tusba Otel:432-312 29 66

Ahlat
Büyük Selçuklu Oteli:434-412 56 95

GEZÄ°LCEK YERLER
*Van Müzesi: 1972 yılında kurulan müze,1930′lu yıllardan beri toplanan Urartu eserleri ,Akkoyunlu ve Karakoyunlu buluntularıyla oluÅŸur.Etnografik eserlirin,Prehistorik buluntuların sergilendiÄŸi müzede kolleksiyonun büyük bir kısmını Urartu eserlerinden meydana gelmektedir.

*Toprakkale(Rusahinili): Van Kalesi’nin bir kaç metre doÄŸusunda ,Urartuların kutsal kenti Zimzim kayalıkları üzerine kuruldu.Urartu baÅŸtanrısı Haldi’ye ait bu tapınak ve saray görülebilir.

*Çavuştepe(Sardurihinili): Urartu Kralı II.Sarduri tarafından inşa edilen kale Yukarı ve Aşağı Kale olarak 2 bölümden oluşur.

*Ayanıs Kalesi: Van’ın 35 km kuzeyinde bulunuyor.Gölün kıyısında yer alan kale II.Rusa tarafınadan inÅŸa edildi.

*Anzaf Kalesi: Kentin 11 km kuzeydoÄŸusunda ,Van Özalp karayolunun üzerindeki AÅŸağı Anzaf Kalesi’nin 600 m doÄŸusunda Yukarı Anzaf Kalesi bulunuyor.

*Ulu Cami: Selçuklu Dönemi’nde yaptırılan dikdörtgen planlı caminin mihrap önü kubbeli.

*Kızıl Cami: Sinaniye Cami veya Tebriz Kapı Camii olarakta adlandırılan yapının mimarisi Selçuklulardanicamii kısmı ise Osmanlılardan kalma.

*Akdamar Müzesi: Kilise 2007′de müzeye dönüştürülmüştür.GevaÅŸ’a 5 km uzaklıkta Akdamar Adası’nda bulunuyor.

*Adır Kilisesi:Aynı isimdeki adanın güney kısmında 1305 yılında kutulan mastıra,1621′de Aziz Georges Kilisesi,1776′da ise ÅŸapel eklenmiÅŸtir.

*Çarpanak Adası ve Kilisesi: Tarihi 9.yy’a kadar inen Ktouts Manastırı’na eklenen kilise St.Jean’a atfedilmiÅŸtir.

ÖNEMLİ TELEFONLAR
Turizm Müdürlüğü : 432-216 36 75
Devlet Hastanesi : 432-215 76 00
Emniyet : 432-217 46 20

Kaynak Atlas Dergisi

Kars eski bir yerleşme ve sınır kenti olarak tarih boyunca büyük önem taşımıştır.Günümüzde kentin tarihi mahalleri kaleyi çevrelemekte.Güneyindeki düzlükse yeni kente uzanıyor.

NASIL GÄ°DÄ°LÄ°R
Demiryolu.havayolu ve karayolu ile ulşımını saÄŸlayabileceÄŸiniz ÅŸehir,Ä°stanbul’a 1426,Ä°zmir’e1658,Ankara’a ise 1078 km.Kars havaalanının kent merkezine olan uzaklığı 7 km mesafededir.Kars-Ankara-Ä°stanbul üzerinden geçen demiryolu mevcuttur.

KONAKLAMA
Çamkar Otel:474-413 52 59
Güngörenotel:474-212 56 30
Hotel Temel:474-223 13 76
otel Asya:474-223 22 99
Otel KarabaÄŸ:474-212 16 33
Kars’s Butik Otel:474-212 16 16
Kervansaray Otel:474-223 19 90
Sim-Er Kars:474-212 72 41

GEZÄ°LECEK YERLER

*Kars Müzesi:Kars yöresinde bulunmuş seramik ve bronz eserler,yüzük taşları ile ahşap kapılar ,nişler,bahçelerde çeşitli devirlere ait rölyefler ve mezar taşları sergileniyor.
*Kars Kalesi:Siyah ve gri kesme kevenk taÅŸları ile inÅŸa edilen kale kentten bakıldığında büyüleyici bir görünüme sahip.Tarihi Urartu dönemine kadar uzanan kale 12.yy’da Selçuklu mimarisini yansıttığını görüyoruz.
*Havariler Kilisesi(Kümbet Camii):Kalenin güney eteğinde Kale içi mahallesinde yer alıyor.Birçok dini yapı gibi egemen medeniyetlerin dini inançlarına göre kimi zaman kilise kimi zamansa cami olarak kullanılmıştır.Kilisenin yapımında ise Tiflis taşı kullanılmıştır.
*Selçuklu Sarayı:11.yy’da yapılan sarayın ön yüzü mozaik iÅŸlemelidir.Saray Türk-Ä°slam sanatının en güzel örneklerini yansıtmaktadır.
*Kervansaray(Arak’eltos Kilisesi):1031 ‘de patrikhane olarak inÅŸa edilen yonca planlı yapı,Selçukluların bölgeyi ele geçermesinden sonra kervansaray olarak kullanıldı.
*Selçuklu Hamamı:Katedralin arkasında yer alan hamam 12.yy’da inÅŸa edilip 1965 yılında yapılan kazılarda ortaya çıkarıldı.
*ÇamuÅŸlu Köyü:Yazılıkaya gibi buluntuların Ãœst Paleotik ÇaÄŸ’a aittir.Tombutepe,KurbanaÄŸa gibi maÄŸaralarda bulunan buluntular bu döneme aittir.
*TaÅŸ Köprü:1579′da kentin inÅŸası sonrasında,Sultan III.Murat tarafından yaptırılan köprü hala kullanılmakta.
*Rus Yapıları:Kars,1877-1878 Osmanlı Rus Savaşı sonrasında 40 yıl Rus iÅŸgalinde kaldı.Ruslari1878′den itibaren 1918 yılına kadar kentte yeni bir imar yaratmaya baÅŸladılar.Batı mimari tarzında inÅŸa ettikleri bu evlerden 101 tanesi günümüzde koruma altında tutuluyor.
*Menuçehr Camii:Ani’de bulunuyor.ÅžeddatoÄŸullarından Ebu Sünca tarafından 1072 yılında yaptırılmıştır.Bu caminin en önemli özelliklerinden birisi ise Selçukluların Anadolu’da inÅŸa ettikleri ilk cami olarak bilinmektedir.Üç nefli olup tavanları mozaik görünümlü taÅŸları ve zengin motifli geometrik süslemeleri ile özgün bir Selçuklu eseri.
*Meyremana Katedrali(Fethiye Cami):Ani Antik kentinde bulunmakta.Katedralin yapımına 1010′da baÅŸlandı.Görkenli bu yapı,1064 yılında Alpaslan’ın Ani’yi alması üzerine cami olarakta bir süre kullanılmıştır.
*Sarıkamış Kayak Merkezi:Kars Havaalanı’na 50 km uzaklıkta bulunuyor.Çamlar arasında toplam 12 metreyi bulan 5 etaplı piste sahip 2500 rakımlı Cıbıltepe’nin muhteÅŸenm bir güzelliÄŸi var.

ÖNEMLİ TELEFONLAR
Turizm Müdürlüğü:474-212 68 65
Devlet Hastanesi:474-212 56 69
Emniyet Müdürlüğü:474-212 68 35

Kaynak Atlas Dergisi