Veysel Karani Camii ve Türbesi ile ilgili bilgiler;
* Siirt’in Baykan ilçesinin YeÅŸilçevre köyünde bulunuyor
* Diyarbakır Bitlis karayolu üzerinde Baykan ilçe yaklaşık 8 km mesafede bulunuyor.
* Sıffın savaşında 657 yılında veysel Karaniye atfedilmiş bir türbe
* Camii  1887 yılında inşa edildi
* Türbe 1967 yılında onarıldı
* Camii 1974 yılı Vakıflar Genel Müdürlüğüne devredildi
* Türkiye’nin bir çok yerinden türeye ziyaretler var.
* Külliyede 2001 yılı restorasyon yapılmış

Alaattin Camii ile ilgili bilgiler ÅŸunlar;
* Siirt merkezinde Alaattin tepesinde bulunuyor.
* Türk-İslam eserlerinden en önemlilerinden biridir
* Selçuklu Dönemi I. Alaattin Keykubat zamanında ve 1223 yılında yapılmıştır.
* Niğde Sancak beyi Zeynettin Beşare tarafından yaptırılmış.
* Giriş kapısında Taçlı Kadın Başı figürleri bulunuyor.
* Selçuklu sundurma özellikleri doğu portalinde güneş ışıkları taş oymalar üstüne bıraktığı gölgeyle Taçlı Kadın Başı oluşuyor.
* Yapının kapısı selçuklu bezemelerle donatılmış.
* Yapı duvarları iki renk taş kullanılarak yapılmıştır
* çatıda toplanan çörtenler aslan başı şeklinde yapılmış

Gümüşler Manastırı hakkında bilgiler;
* NiÄŸde’de 9 km mesafede Gümüşler kasabasında bulunuyor.
* Bizans sanatından kalmadır.
* Manastırın bulunduğu bölge 1973 yılında SiT alanı ilan edilmiş.
* Yapı Fresklerle bezeli, dört sütunlu.
* 8, 10, 12. yy’lar arasında yapılmıştır.
* Manastırdan kiliseye geçerken kayadan oyulmuş bir yerden geçiliyor.
* Kuzey tarafındaki oda mezar odası olarak kullanılmış.
* Güneyinde iki katlı yer altı kenti bulunuyor.
* Kuzey taraftaki duvarda kilise apsisinde Hz. Ä°sa’nın taht üzerinde oturmuÅŸ ÅŸekli resmedilmiÅŸ.
* Hz Ä°sa’nın yanında Meryem, St.John, Meleklerden Cebrail, Mikail ve kutsal semboller yer alıyor.
* 12 havari portresi ve Kilisenin ileri  gelenleri resmedilmiştir.
* Batı duvarında İncilden alınmış freskler bulunuyor.

Hacı BektaÅŸ veli’nin doÄŸum ölümü kesin olmamakla birlikte 1242-1337 yıllarında yaÅŸayıp öldüğü tahmin ediliyor. Horasan’nın NiÅŸabur ÅŸehrinde doÄŸan pirin asıl adı Muhammed Bin Musa’dır. Hicaz’a gittikten sonra Anadolu’ya gelip KırÅŸehir Karahöyüğe yerleÅŸmiÅŸ ve burada dergahını kurmuÅŸ Hacı BektaÅŸ-ı veli’nin AleviliÄŸin kurucusu olduÄŸu ile ilgili söylentiler varsada bunlar doÄŸru deÄŸildir. Hacı BektaÅŸ Veli bölgeye geldiÄŸinde zaten Alevilik vardı. Kendi döneminde Yeniçerilik kurulurken O dönemin hükümdarı olan Orhan Hacı BektaÅŸ-ı Veli’nin duasını alarak açtığı bazı rivayetler arasında. Hatta giyim konusunda da piri örnek almışlardır.
NevÅŸehir’de bulunan Hacı BektaÅŸ Veli dergahının yapımı ise 13.yy’a dayanmakla birlikte bir kere restorasyon görmüş. Bu onarım Vakıflar Genel müdürlüğü tarafından 1958-1964 yılları arasında onarılarak bugüne gelmiÅŸtir. Müze olması 16 AÄŸustos 1964 yılında Arkeoloji ve Etnografya Müzesi olarak yapılıp ziyarete açıldı. Müze hakkında bilgi vermek gerekirse saklanmış yasaklanmış bir tarihin izlerini taşıyor. Hacı BektaÅŸ türbesinin olduÄŸu yere kadar olan dört kapının anlamları var. Birinci kapı Åžeriat kapısı, Ä°kinci kapı tarikat kapısı, üçüncü kapı marifet kapısı, Dördüncü en son kapı olup Hacı BektaÅŸ Veli makamına giden  kapı ise hakikat kapısı olarak adlandırılmıştır. Bu ifadeler Müslümanlıktan faklı ifadelerdir(ÖrneÄŸin ÅŸeriat kapısı). Plan bakımından Yapı üç ana mekandan oluÅŸuyor. Åžeriat kapısından girdikten sonra üçler çeÅŸmesi çıkacak karşınıza. Burdan sonra üçler kapısından(Tarikat Kapısı) giriliyor. Burada ise Aslanlı çeÅŸme, Åževi, Baba Köşkü, Tekke Camii, Havuz, Mihman evi, Kibr evi, Dedebaba köşkü bulunuyor. Buradaki çeÅŸmenin ilk avludaki ÅŸeçmeden farklı yanı aslanlı olmasıdır. Üçüncü avluya ise altılar kapısından girilip ÅŸu bölümler bulunuyor; Atatürk köşesi, Pir evi, Balım Sultan türbesi ve hazine yer alıyor.
Suluca Karahöyük kazılarında ortaya çıkarılan eserler, Eski tunç, Assur Ticaret Kolonileri, Hitit, Phryg, Roma, DOğu Roma gibi çeşitli dönemlerden kalma eserler bulunuyor.
Alevi inancına göre burayı ziyaret eden kili hacı kabul edilir. Hacı BektaÅŸ Veli NevÅŸehir’e geldikten sonra dersler vermiÅŸ ve halka doÄŸru yolu göstermek için  talebeler yetiÅŸtirmiÅŸtir. Yeniçeriler savaÅŸa giderken ‘Allah, Allah! Ä°llallah! BaÅŸ uryan, sine püryan, kılıç al kan. Bu meydanda nice baÅŸlar kesilir. Kahrımız, kılıcımız düşmana ziyan! KulluÄŸumuz padiÅŸaha ayan! Üçler, yediler, kırklar! Gülbang-i Muhammedi, Nûr-i Nebi, Kerem-i Ali… Pirimiz, sultanım Hacı BektaÅŸ-ı Veli’ diyerek gidiyorlardı. BÖyle söyleyerek savaÅŸa gitmeleri ona ne kadar baÄŸlı olduklarını göstermektedir.
ahcı BektaÅŸ Veli Makalat adlı bir eser bırakmıştır bugüne. Eser Arapça’dır.
Hacı Bektaş Tarikatının makamları, ilki bir alime canı gönülden bağlanmak tövbe etmek, Tövbe ederken pişmanlık duymak ve göz yaşı dökmek. Tövbeyi Allahü Teala kabul eder ve ona tevekkül edilmelidir. 2. makam talebe olmak, üçüncü makam nefsin istediği şeyleri yapmamak, dördüncü makam hocaya hizmet, beşinci makam korku, altıncı makam ümitli olmak, beşinci makam fakirliktir.
Marifet makamının birincisi makamı edepli olmak, ikinci makam ayradandan korkmak, üçüncü makam az yemek, dördüncü makam sabır, beşinci makam utanmak, altıncı makam cömertlik, yedinci makam ilim, sekizinci makam marifet, dokuzuncu makam ise kendi nefsini bilip kontrol edebilmek.
Hacı BektaÅŸ Veli müzesinin olduÄŸu yapının yapılması pirin sürekli gelip orada oturması vesilesiyle  müritleri tarafından yapılmış. Dergahın bulunduÄŸu yeri Hacı BektaÅŸ çizmiÅŸ ve onun istediÄŸi ÅŸekilde yapılmış.  DErgahı yaptıracak kiÅŸi herÅŸeyi hazırlatmış bütün taÅŸları yonmuÅŸ ama  sabah geldiÄŸinde dergahı yapılı bulmuÅŸ. Buna çok üzülmüş ve Hacı BektaÅŸ Veliye Ä°smail aracıyla üzüntüsünü belirtmiÅŸ. Bu duruma Pir şöyle cevap vermiÅŸ “Ey Ä°smail! O beni sevene söyle, bu dergahı zahirden birisi gelip yaptırmadı. Allahü Tealanın izni ile bir anda yapıldı. Sevabı yine onun amel defterine yazılmıştır.” dedi.
Günümüzde birçok inançlı insan Hacı BektaÅŸ Veli makamını ziyaret edip onun önemli kiÅŸiliÄŸi aracılığı ile Allah’a dualar edip semahlar dönmektedir. Her yıl bölgede ÅŸenlikler düzenleniyor.

(Göreme Açıkhava Müzesi Tel: 384 271 21 67)
Ãœrgüp’e 6 km güney yönünde yer alan sinasos, NevÅŸehir’e baÄŸlı güzel yerlerden biri. 20 yy baÅŸlarına kadar bölgede Rum ve Türklerin yaÅŸadığı bir bölge, Tarihi Rum evlerinin taÅŸ işçiliÄŸi  gözlerden kaçmıyor. Göreme vadisinden biri olan Ihlara vadisinin küçük bir versiyonu olan Gömede vadisi Burada bulunuyor. Barınakları ve kaya kiliseleri bulunuyor. MustafapaÅŸa’da bulunan önemli ibadethaneler şöyle sayılabilir; Aios vasilios Kilisesi, Alakara Kilisesi, Sinagog Kilisesi, Konstantin Helena Kilisesi, Basil Kilisesi, Aios Nichole Manastırı.

Pancarlı Kilisesi hakkında;
- Ortahisarın güneyinde, ürgüp Mustafa paşa yolunun sağında bulunan pancarlık vadisinde bulunuyor.
- Kilise freskleri bugüne oldukça iyi bir şekilde gelebilmiş.
- 11. yy’ın ilk yarısında yapılmış.
- Düz tavanlı tek nefli ve tek apsis.
- Freskler genelde yeÅŸil zeminli
- Kilise tek kişi tarafından boyanmıştır.
- Kilisedeki sahnelerin bazıları şunlar;Peygamberin Görünümü, Müjde, Ziyaret, Bakireliğin İspatı, Vaftizci Yahya’nın Görevlendirilmesi ile ilgili  sahne, Şarap Mucizesi sahnesi, Kötülüklerle Dolu Adamın İyileştirilmesi, Hz. İsa ve Samarralı Kadın, Başkalaşım sahnesi, Masum Çocukların Katliamı, Yusuf’un İkinci Rüyası, Mısır’a Kaçış, Şeytan Çarpmış Adamın İyileştirilmesi, Hz. İsa’nın Göğe yükselişi, Hz. İsa Golgota Yolunda, Hz. İsa Çarmıha gerilişi, Hz. İsa’nın Cehenneme İnişi, aziz tasvirleri ile ilgili freskler yer alıyor.

Kırk Şehitler Kilisesi hakkında bilgiler;
- Ãœrgüp’ün 80 km güneyinde Åžahinefendi köyünde bulunuyor.
- Kilisede 40 din ÅŸehidinin resmi bulunuyor.
- Kilisenin boyanması 11 yy Selçuklu Dönemine rastlamıştır.
- 13.yy’da Bizans’lılar zamanında yapılmıştır.
- Son zamanlarda onarımı yapılmış freskler temizlenmiştir.
- 2011 yılında Kilisenin restorasyonu tamamlanmıştır.

Tağar(St. Theodore) Kilisesi hakkında;
* Ürgüp-yeşilöz köyünde bulunuyor
* Kubbesinin altında bir galeri var
* Kubbe altında galeri bulunması sebebiyle diğer kiliselerden ayrılır
* Kilisede bulunan resimler 11.ve 13yy’a ait
* Resimler iki ayrı üslupla yapılmıştır.
* T planlı bir  kilise
* Büyük bir apsise sahip
* Aziz Theodore adına yapılmış
* Sahneler; Deesis, Müjde, Doğum, Peygamberlerin görünümü, Havarilerin görünümü, İsa Çarmıhta, Melekler Gabriel ve Michael,  madalyonlar içinde aziz tasvirleri.
* Kilisedeki galeriye bir merdiven sayesinde çıkılıyor.

Tatların Kilisesi Yeraltı Şehri ile ilgili bilgiler;
* Kapadokya’nın güzel tarihi eserlerinden biri.
* Tatların kasabasında kale yamacında bulunuyor.
* Bugüne iyi durumda gelmiş
* Fresler bulunuyor ve birbirinden bantlarla ayrılmıştır.
* Freskler yapılırken zemin koyu gri tasvirlerde mor, hardal kırmızı renkler kullanılmıştır.
* Diğer yer altı şehirlerinden farklı yanı tuvaletinin bulunmasıdır.
* Şehrin küçük bir kısmı temizlenebilmiştir
* İki nefli, iki apsisli, beşik tonozludur ve narteksi yıkılmıştır.
* 1991 yılında ziyarete açıldı
* Mekânlarının büyüklüğü, erzak depolarının sayısının ve kiliselerin çokluğu nedeniyle askeri garnizon ya da manastır olarak kullanılma ihtimali var.

Özlüce Yeraltı Şehri ile ilgili bilgiler;
- Eski adı “zile” dir.
- Özlüce köyünde, Nevşehir-Derinkuyu yer altı şehrinde.
- Kaymaklının 6 km batısında bulunuyor
- Oyulmuş yerlerin dışında giriş için yeni yapılar yapılmış.
- Girişteki koridorda granitten yapılmış sürgü taşı bulunuyor
- girişteki mekan yeraltı yerleşimi
- büyük mekanın sağ tarafında erzak depoları
- Büyük odanın solunda oturma odaları bulunuyor.