Kahramanmaraş ilinin coğrafi özellikleri, ulaşım ağındaki konumu ve ekonomik ilişkileri, Akdeniz, Orta ve Doğu Anadolu bölgeleri arasında bir geçiş bölgesi oluşturmaktadır. İlin bu niteliği, tarihine, kültürel ve folklorik birikimine de yansımıştır.
KahramanmaraÅŸ il toprakları, yükseltileri 3000 metreye varan Toroslar’ın uzantıları olan daÄŸlar, bunlar arasında kalan, platolar ve çöküntü ovalarından oluÅŸmaktadır. GeniÅŸ bir akarsu ağı oluÅŸturan Ceyhan Havzası’nın büyük bölümü KahramanmaraÅŸ ilinde yer alır.
Kahramanmaraş, Afşin, Elbistan ve Andırın yerleşmelerinin çevresi; tarihi, arkeolojik, mimari yapıt ve kalıntıların yoğunlaştığı yerlerdir. Coğrafya ve kültürlerin kesiştiği il tarihten gelen büyük bir kültür birikimine sahiptir.
Tarihi Mekanlar
Haznedarlı Camii
Åžehrin güneydoÄŸusunda Duraklı mahallesinde yüksek bir tepe üzerindedir. Åžehrin en eski camilerinden olup bugün sekiz dönümlük arazisi üzerinde harap olup gitmektedir. Alaüddevle Bey’in hazinedarı adına yapıldığı için bu adı almıştır. Hangi devre ait olduÄŸu kesin olarak bilinmemektedir. Ancak iç mekandaki kapının yay kemeri üzerinde hicri 1144 rakamı okunabilmektedir.
Hatuniye Camii
Yavuz Selim’in büyükannesi, Alaüddevle Bey’in karısı Semsi Sultan adına inÅŸa ettirilmiÅŸ olan cami KurtuluÅŸ mahallesindedir. 14. yy. da yapıldığı ihtimali kuvvetlidir. Dikdörtgen bir plana sahip olan caminin düz çatı ile örtülü son cemaat yerinin sol tarafından basık bir kapı ile türbeye girilir. Türbe de dikdörtgen planlı olup, üzeri sivri tonozlu örtülüdür. Türbede Semsi hatuna ve oÄŸluna ait olduÄŸu tahmin edilen iki mezar bulunmaktadır.
Ä°klime Hatun Mescidi
KurtuluÅŸ Mahallesinde Alauddevle’nin kızı Ä°klime Hatun adına yapılmıştır. Mescid kapısı üzerindeki kitabede M. 956 tarihi belirtilmiÅŸtir. Mescid ve türbeden ibarettir. Son cemaat kısmının saÄŸ tarafında türbe, sol tarafında kemer içinde mescidin giriÅŸ kapısı bulunmaktadır.
TaÅŸ Medrese
K.Maras Ulu Cami yanında bulunan Tas Medrese, Dulkadirli Alaüddevle Bey’in kızı adına usta bir mimarlık örneÄŸi ile yapılmıştır. Yapılış tarihi 16. yy olarak tahmin edilmektedir. SaÄŸ tarafında yan yana sıralanmış odaları, giriÅŸ kapısının karsısında kıble yönünde dikdörtgen planlı mescit ve sol tarafta da piramit çatı yapılı bir türbeden ibaret küçük çapta baÅŸlı başına bir külliyedir. Sol tarafında piramit seklinde ve oldukça saÄŸlam kesme taslardan yapılan türbesi yer alır.
Malik Ejder Türbesi
Şehrin Adana yolu girişinde yüksekçe bir tepenin üzerinde bulunmaktadır. Sahabeden olduğu, Halit bir Velit komutasındaki İslam ordusu ile geldiği ve burada vefat ettiği söylenmektedir. Yakın zamana kadar bakımsız ve normal bir mezar olarak duran türbe son yıllarda basit bir bina içerisine alınmıştır.
TaÅŸ Han
Kapalı çarsıya bitiÅŸiktir. DulkadiroÄŸluları Döneminde yapıldığı öne sürülen moloz taÅŸtan kare avlu çevresinde iki katlı bir yapıdır. GiriÅŸin karsısındaki çapraz tonozlu mekan, sivri kemerlerle avluya açılır. KuzeydoÄŸuda hanın ambarı olduÄŸu düşünülen tonozlu uzun bölüm vardır. Tas Han’da halen küçük imalathaneler ve depolar vardır. Bakımsız olup restorasyonu gereklidir.
Katip Han
Ulu caminin güneyindedir. 18 yy.da yapıldığı sanılmaktadır. Belediye, Bakırcılar ve Demirciler Çarsısının yer aldığı çarşı başı kesimindedir.
Hışır Han
Yıkılan eski bedestenin 100 m. batısındadır. 19 yy.da yapıldığı sanılan hanın yalnızca kuzeyi sağlamdır.
Çukur Hamamı
İl merkezindeki kalenin eteğinde toprak seviyesinin altındadır. Kitabesi yoktur. Kale ile arasında bir geçit olduğu söylentileri olmasına karsın bugüne kadar söz konusu geçitten hiçbir iz bulunamamıştır. Çeşitli devirlerde onarım görmüştür. Tüfekçi Hamamı: Sarayaltı mahallesinde Demirciler çarsısındadır. Kitabesi yoktur. Soyunma yeri ve iki soğukluk ile sıcaklıktan oluşmaktadır.
Döngel Mağaraları
Kahramanmaraş-Kayseri yolu üzerindedir. Şehir merkezine uzak ligi 45 km.dir. Mağaralar prehistorik devirde iskan edilmiştir. 1956-1960 yıllarında prehistorik araştırmalara sahne olmuştur. İçerisinde Döngel Çayı denen sular çıkmaktadır. Büyük bir çağlayan yaparak dereye akmaktadır. Yanında ayrıca Gençlik Spor İl Müdürlüğünün İzcilik Kampı bulunmak- tadır. Önemli turistik bir yerdir.
Şeyh Adil Çeşmesi
KahramanmaraÅŸ Mutasarrıfların dan Ä°smail Kemal Bey tarafından 1913-1915 tarihleri arasında, 3×6 m. ebadında kesme taÅŸtan yaptırılmıştır. Güney cephesinde ikiz kemerli iki diÅŸ açılmış bu kemerlerin ayaklarından çıkan ikiz sütunlarla cephe teÅŸkilatlandırılmıştır. DoÄŸu ve batı cephelerinde birer kemerle açılmış niÅŸlerle de çeÅŸme mimarisi tamamlanmıştır.
KahramanmaraÅŸ Kalesi
KahramanmaraÅŸ kalesi ÅŸehrin tam ortasında yığma bir tepenin üzerinde bulunmaktadır. Tepe, Kuzeyde ÅŸehrin kurulduÄŸu arazinin meyline uygun olarak alçak, güneyde yüksektir. Kalenin üzerinde bulunduÄŸu yığma tepenin Geç Hititler (M.Ö. 9. 8. yy.) zamanından kalma bir ÅŸehir (höyük) olduÄŸunu gösteren deliller vardır. Bugün kaleye çıkan yol açılırken toprağın kesitinde bazı toz duvar kalıntıları görülmesi ve ayrıca burada bulunan ve halen müzede sergilenen Geç Hititlere ait küçük kabartmalar da bu ihtimali artırmaktadır. Bugünkü kalenin Romalılar devrinde (M.Ö. 1. M.S. 2. yy) inÅŸa edildiÄŸini büyük bloke kesme tas örgü sisteminden anlamak mümkün. Günümüze kadar bir hayli onarım geçirdiÄŸi ise bariz bir ÅŸekilde belli olmaktadır. Kale 150×75 m. ebadında dikdörtgen bir plana sahiptir. Son yapılan onarımlarla A,B,C burçları kurtarılabilmiÅŸtir.
Gezi Ve Mesire,Piknik Alanları
Güvercinlik: Şehrin 15 kilometre kuzeybatısındadır. Ceyhan Nehri üzerinde kurulmuş olan elektrik santralinin bulunduğu bölge yazları yemyeşildir. Çevrenin önemli mesire yerlerinden olup, tabii su kaynakları mevcuttur.
Fırnız Vadisi
KahramanmaraÅŸ’ın 54 kilometre kuzeybatısında yer alır. Kumarlı KöÂyü yakınındaki kaya altı suyu ile Fırnız Vadisi’nden çıkan kaynak su yatağının yamaçları dört mevsim yemyeÅŸildir. Su kenarlarında ve vadi yamaçlarında yer alan çınar, çam, gürgen ve meÅŸe aÄŸaçları ile sarp kayalıklar buraya ayrı bir güzellik verir. Kara avcılığı ile alabalık avcılığının yapılmasına uygun bir rekreasyon alanıdır.
Ali Kayası
KahramanmaraÅŸ-Kayseri Karayolunun 32. kilometresindedir. Sarp ve heybetli bir yapısı vardır. Ä°ki sarp yalçın kayanın arasında çaÄŸlayanlar halinde akan suların etrafı çam ve meÅŸeliklerle kaplıdır. Heybetli görünüme sahip olan Ali Kayası’nın yüksekliÄŸi 148 metredir. Åžimdiki durumuyla, Menzelet Baraj Gölü içerisinde kalmıştır.
Tekir
KahramanmaraÅŸ’ın 63 kilometre kuzeyinde yer alan ve havası, suyu ormanlık ve önemli su kaynaklarının burada olması bölgeye daha güzel bir görünüm kazandırmaktadır. İç ve dış turizme hizmet veren 9 adet yolboyu dinlenme tesisi vardır. Balı, alabalığı, eti ve yoÄŸurdu ile meÅŸhurdur.
Pınarbaşı
KahramanmaraÅŸ’ın topraklarından fışkıran suların süslediÄŸi bu mesire yerimiz halkın piknik ihtiyacını karşılaması yanında, yukarısı çamlarla örtülü gazinoları bulunan, turistlerin ilgisini çeken önemli rekreasyon alanıdır.
Kumaşır Gölü
Kahramanmaraş-Adana yolu üzerinde ve şehre 9 kilometre uzaklıktadır. Dağın eteğindeki kaynakların beslediği tatlı suyun meydana getirdiği göl ve etrafını çevreleyen yeşillik eşsiz manzaraya sahip olup halkın hem piknik yapıp hem de balık avladığı bir yerdir.
Ä°klim
Kahramanmaraş ilinde genel olarak denize uzaklık ve yükselti nedeniyle, degişikliğe uğramış karasallaşmış bir Akdeniz iklimi tipi egemendir. İlde yazlar sıcak, kışlar soğuk geçer. Bununla birlikte il topraklarının Akdeniz, Güneydoğu Anadolu Coğrafî bölgelerinin geçiş alanında yer alması ildeki iklim koşullarının farklılaşmasına neden olmuştur.İdeal gezi zamanı ilkbahar ortasından Eylül sonuna kadar olan zaman.
Etkinlikler
Kurtuluş Günü (5-12 Şubat)
Milli Mücadelede işgal kuvvetlerini mağlup ederek, şehri işgalden kurtaran şehir halkı her yıl 12 Şubat gününü zafer günü olarak, parlak törenlerle kutlar. Şenlikler 5 Şubat günü başlar ve 12 Şubat günü görkemli törenlerle son bulur.
Madalya Günü (5-Nisan)
Milli mücadeledeki yeri ve üstün baÅŸarılarından dolayı “MaraÅŸ” ÅŸehri 5 Nisan 1925 tarihinde Türkiye Büyük Millet Meclisi tarafından kırmızı ÅŸeritli “Ä°stiklal Madalyası” verilmek suretiyle ödüllendirilir. Bu olay “5 Nisan Madalya Günü” olarak her yıl yapılan törenlerle kutlanır. “Kahramanlık’ Unvanının Verilmesi (7 Åžubat) Milli mücadele yıllarında göstermiÅŸ olduÄŸu üstün baÅŸarı ve gayretlerinden dolayı 7 Åžubat 1975 tarihinde Türkiye Büyük Millet Meclisi tarafından MaraÅŸ’a “Kahramanlık” unvanı verilerek ÅŸehrin adı KahramanmaraÅŸ olarak deÄŸiÅŸtirilir. Bu nedenle, her yıl 7 Åžubat, ÅŸehirde törenle kutlanır.
Tarım Sanayi ve El Sanatları Fuarı (01 -30 Ağustos)
İsminden anlaşılacağı üzere, Tarım Sanayi ve El Sanatlarının teşhiri, tanıtımı maksadıyla, açılan bir organizasyondur. Gerek yöredeki gerekse diğer illerdeki ilgili kuruluş ve kişilerin katılımıyla gerçekleşir.
Karakucak Güreş Festivali (Ağustosun 2. haftası)
İlk defa 1978 yılında Güreş Halter İhtisas Kulübü tarafından yaptırılmıştır. O günden bu tarafa her yıl yapılmaktadır.
Kırmızı Biber ve Dondurma Festivali (Ağustosun 3. haftası)
Tarım, Sanayi ve El Sanatları Fuarı içerisinde ilki 1993 yılında yapılmıştır. Her yıl tekrarlanmaktadır.
Göksun Karakucak Güreş Festivali (Eylülün 3. haftası)
İlk defa 1978 yılında Göksun Belediyesi tarafından düzenlenmiştir. O yıldan bu tarafa her yıl yapılmaktadır.
Afşin-Arıtaş Karakucak Güreş Festivali (Eylülün 2. haftası)
İlk defa 1983 yılında Afşin-Arıtaş Belediyesi tarafından düzenlenmiştir. O tarihten beri her yıl yapılmaktadır.
Anadolu”nun en eski ÅŸehirlerinden ve kültür merkezlerinden biride KahramanmaraÅŸ”tır. Halen tamamen iÅŸlenmemiÅŸ olan folklorunun zenginliÄŸine, yetiÅŸtirdiÄŸi alimler ve sanatçılara kadar halkında katkısı olmuÅŸtur. Eski tarihlerden beri KahramanmaraÅŸ”ın tabii afetlere maruz kalması, zaman zaman yer deÄŸiÅŸtirmesi ve tarih boyunca istilalara uÄŸraması, Ä°stiklâl Savaşında ÅŸehrin yanması, pek çok mimari ve kültür eserinin yok olmasına sebep olmuÅŸtur. Eskiden her Camii medresesinin halk tarafından kurulup yönetilen gayrî resmi birer okul ve kültür merkezi olduÄŸu, bazı Camiiler de el yazması dinî ve çeÅŸitli ilmî kitapları kapsayan kütüphaneler olduÄŸu anlaşılmaktadır. Gerek bahsettiÄŸimiz yangınlar gerekse bu kitapların, deÄŸerini bilmeyen ellere düşmesi neticesinde çoÄŸu ortadan kaybolmuÅŸ, toplamak imkanı da olmamıştır.
GENEL BİLGİLERYüzölçümü:14.327 km²
