*Diyarbakır Kalesi : Kenti çevreleyen Diyarbakır Kalesi surlarının kesin yapılış tarihi bilinmiyor.Ancak bilinenler arasında Roma İmparatoru Constantinus tarafından İS 349 yılında onarılmış ve genişletilmiştir.Kalede ilk zamanlar 4 kapı bulunurken kale genişledikten sonra yeni kapılar açılmıştır.Duvar yüksekliği 12 km olan surlarda 82 burç bulunmaktadır.Özellikle,Evli Beden ve Yedi Kardeş Burçlarındaki 13.yy yazıt ve kabartmalar görülmektedir.

*Ulu Camii :Anadolu’nun en eski camilerinden Ulu Cami’nin yapılış tarihi ile ilgili kesin bilgiler bulunmamaktadır.Arapların Diyarbakır’ı 639 yılında ele geçirmesiyle, Mar-toma Kilisesi camiye çevrildi.Yapımında siyah bazalt taşlarının kullanıldığı cami duvarlarında Selçuklu, Akkoyunlu ve Osmanlı gibi çeşitli dönemlere aityazıtlar bulunmakta.Depremve yangınlarda zarar gören cami yeniden yaptırıldı, ziyarete açık.

*Mesudiye Medresesi : Anadolu’nun ilk üniversitelerinden olan Medrese, Ulucami’nin kuzeyinde. Yapımına Artuklular zamanında başlanan medrese, motif ve kitabeleriyle ünlü.

*Fatih Paşa Camii(Kurşunlu Cami) : Şehrin ilk Osmanlı valisi Bıyıklı Mehmet Paşa tarafından 16.yy’da yaptırıldı.

*Diyarbakır’ın Camileri : Hazreti Süleyman Camii, Nebi Camii (Peygamber Cami) , Sefa Camii, Behram Paşa Camii, İskender Paşa Camii, Lala Bey Camii, Hüsrev Paşa Camii, Kurt İsmail Paşa Camii, Ali Paşa Cami Diyarbakır’ın en önemli camilerindendir.

*Arkeoloji Müzesi : Hitit, Asur, Roma, Artuklu, Akkoyunlu ve Osmanlılara ait bir çok eser sergilenmektedir.

*Atatürk Köşkü : Atatürk’ün kullandığı eşyalırının sergilendiği köşk, şehrin güneyinde yer alır.

*Cahit Sıtkı Tarancı Evi : Şairin doğup büyüdüğü 18.yy Diyarbakır evi 1993 yılında müze haline getirildi.Şairin kişisel eşyaları, fotoğraf ve etnografik eserler sergilenir.

*Ziya Gökalp Müzesi : Yazarın kişisel eşyaları ve yöresel etnografik doğduğu 19.yy Diyarbakır evinde sergilenenler arasında.

*Meryem Ana Kilisesi : Bizans devrinden kalma mihrabı ile ilgi çeken kilise, Süryani Kadim Yakubi mezhebi tarafından kullanılmakta.Şehrin batısında bulunan kilise ziyarete açık.

*Çayönü ve Hilar Kayalıkları : Hilar Harabeleri Diyarbakır’ın en eski yerleşim bölgesi Ergani’nin 8 km güneybatısında yer alır. Bölgede yerleşim tarihinin İÖ 7 binlere kadar uzandığı, Çayönü Tepesi’nde yapılan kazılarda anlaşılmıştır.Kazı buluntuları Diyarbakır’ın Arkeoloji Müzesi’nde sergilenmektedir.

*On Gözlü Köprü : Dicle Köprürüsü olarakta bilinen köprü, Diyarbakır’ın 3 km güneyinde eski Silvan yolu üzerinde yer alır.Mervanoğlu devrinde İS 1065 tarihinde Nizamüddevle Nasır tarafından yaptırıldı.

*Malabadi Köprüsü : Silvan ilçe yakınlarında bulunan köprü,Artuklu dönemi eserlerinden.Köprü taş köprüler arasında kemeri en geniş olan köprülerdendir.Kemerlerin iki yanında yolcuların ve kervanların konaklaması için odalar bulunmaktadır.

Diyarbakır’ın şehrinin dışında gezilmesi gereken diğer tarihi yerler arasında Birkleyn Mağaraları, Hassuni Mağaraları, Çermik Kaplıcası, Eğil’de bulunan Asur Kalesi, Harun Peygamber Türbesi, Dakyanus Harabeleri ve Asabü’l-Kehf Mağaraları,Zülkarneyn Kalesi, Çüngüş Kalesi, Hatuniye Medresesi sayılabilir.

ÖNEMLİ TELEFONLAR
Belediye : 412-229 48 80
Turizm İl Müdürlüğü :412-221 78 40
Devlet Hastanesi :412-228 54 30
Emniyet Müdürlüğü :412-234 92 56

Kaynak Atlas Dergisi

Tarihi ‘İpek Yolu’ üzerinde olan Iğdır, Paleotik Çağdan bugüne iskan edilen bir bölge. Iğdır’ın düzlüklerinde Akdeniz iklimi hissedilir. Pamuk ve çeşitli meyvelerden yetiştirilebilmesine olanak veren düzlükler Doğu Anadolu Bölgesi için alışılmadık bir durum oluşturur.

GEZİLECEK YERLER

*Harmandöven Kervansarayı: Eski ipek yolu Batum Tebriz Kervanyolu güzergahında, Selçuklular Dönemi’nde Sürmari Emiri Şerafettin Ejder Bey tarafından 12.yüzyılda yapılmıştır.

*Koçbaşı Mezarlar: Koçbaşı mezarlar hemen hemen Iğdır Ovası’ndaki bütün mezarlıklarda bulunur. Karakoyunlular Dönemi’nden kalmıştır.

*Aras Nehri: Aras Nehri kıyısında devletin desteğiyle turistik amaçlı konaklama, yeme-içme dinlenme ve eğlenme amaçlı yerler yapılabilir.

Kaynak Atlas Dergisi

Tarihi Paleolitik döneme kadar inen Hakkari birçok bölge şehri gibi çeşitli kültürlere ev sahipliği yapmıştır. Neolitik Dönem’e tarihlendirilen kaya resimleri şehrin kültürel zenginliğinin göstergesidir.

Urartular’ın yaptığı ‘Ordu Yolu’ kentin tarihin her çağında bölge için ne denli önemli olduğunun göstergesidir. Sayıları 13′ü bulan irili ufaklı dikili taşlar (steller) kentin eski adıyla anılan Çölemik Kalesi’nin kente bakan kuzeybatı eteklerinde, son derece dik inen kayalığın önünde bulundu.

Bulunan steller Meydan Medresesi’ne taşındı. üzerlerine insan figürleri işlenmiş steller yöresel sert taşlara oyulmuştur.Yüksekliği 70 cm. ile 3 m arasında değişmektedir. Bötle gezilip görülecek yerlerinin olmasına rağmen hiçbir turistlik tesis kurulmamıştır.

İllerdeki görülmeye değer yerlerden biri, Cilo ve Salt dağları yöresidir. Osmanlılar Dönemi´nde Şemdinli deresi üzerinde kurulan köprü Bağlar Köyü´ne 1,5-2 km. uzaklıkta bulunuyor. Köprü işçiliğindeki muhteşem yapısı ve halen kullanılır olması nedeniyle önem taşıyor.

Kaynak Atlas Dergisi

Diyarbakır, tarih boyunca önemli medeniyetlere ev sahipliği yapmıştır ve Osmanlı’nın doğuya sefer düzenlediği sıralar orduların harekat üssü ve kışlası olmuştur.

NASIL GİDİLİR
İstanbul ve Ankara’dan hergün sefer düzenlenmektedir.İzmir’den ise İstanbul ve Ankara’ya aktarmalı uçak seferi vardır.Diyarbakır, İstanbul’a 1366, İzmir’e 1423, Ankara’ya 913 km mesafededir.
Diyarbakır Sur Seyahat :412-221 08 49
Öz Diyarbakır Seyahat :412-228 83 00

KONAKLAMA

Büyük Kervansaray :412-228 96 06
Class Otel : 412-229 50 00
Diyarbakır Dedeman:412-228 81 51
Grand Güler : 412-228 17 35
Kristal Otel :412-224 02 97
Malabadi Otel :412-237 40 40
Prestj Otel :412-229 50 50
Turistik Otel :412-224 75 50

YEMEK
Yerel mutfağa özgü yemekler arasında kibekumbar, kaburga yemeği,kibukudur lebeni, içli köfte, bulgur pilavı, keşkek ve özellikle düğünlerde yapılan meftuneyi sayabiliriz. Burma kadayıf ve nuriye ise yöre tatlılarından. Üzümden yapılan pestil ve sucuk, otlu peynir, sumak ise Diyarbakır’ın bir diğer lezzetleridir.

Kaynak Atlas Dergisi

Nuh’un mezarınında Cizre’de bulunduğuna inanılması , Şırnak’a bir zamanlar Şehri Nuh denilmiştir. Cizre surlarınında gemi biçiminde olması buna kanıt olarak gösteriliyor. Yerli ve yabancı kendine özgü bir turizm potansiyeline sahiptir. Cudi Dağı’na araçla çıkılması mümkün değildir. Ancak birkaç yerden yaya olarak çıkılabiliyor. En uygun yol Silopi’nin Kösreli köyünün Griçolya mevkiiden başlayan rota. Tırmanış yaklaşık 45 dk sürüyor.Zirvenin altındaki 500 metrelik düzlük, Sefine (Gemi) adıyla anılıyor. Nuh’un gemisininde burada olduğu düşünülüyor. Bu durak yeri bir iki metrelik taş duvarla çevrili. Çeşitli kaynaklarda burayı Nuh’un yaptırdığı ibaret ediliyor.

Hıristiyanlığın yayılması ise burada Deyrüc Cudi diye anılan bir kilisenin inşa edilmesi ile kaydedildi. Sefine’den kuyuya doğru ilerlendiğinde iki taş örgü sarnıç ve doğal kuyular bulunuyor. Çılmire adı verilen yerde çeşitli kabartmalar, taş heykellerve Asur Kralı Sanherib’e ait kitabe bulunuyor. Doruğa yakın noktadaki büyük mağara ve hayvan kabartmalarıyla yerli ve yabancı gezginlerin ilgisini çekiyor.

Kaynak Atlas Dergisi

*Karaman Müzesi : Bizans, Roma, Yunan, Demir Çağı, Hitit dönemine ait eserlerin sergilendiği Müze binası iki katlı.Bu yapı paleotik dönemin günümüze kadar zengin bir eser koleksiyonunu barındırıyor. Bu müze iki ayrı salondan oluşmakta. Bunlar etnografik ve arkeolojik müzelerdir. Arkeolojik salonda Neolotik dönemden Geç Bizans dönemine kadar olan eserler sergilenmektedir. Etnografik salonda ise Anadolu Beylikleri, Selçuklular, Osmanlı ve Cumhuriyet devrine ait eserler sergilenmektedir.

*Aktekke(Madderi Mevlana) Camii: Mevlana’nın annesi Mümine Hatun için Karamanoğullarından Alaeddin Ali Bey tarafından 1370 yılında yaptırıldı.Mevlana’nın ailesine ait tam 21 adet mezar bulunmuştur.

*Dikbasan Camii : Karaman’ın Mansurdede Mahallesi’nde bulunan cami,  enine plan gösteren kufe tipi bir yapıdır.

*Hacı Beyler Camii : Külhan Mahallesi’nde, Aktekke Cami’nin yanında yer alan cami Seyfettin Hacıbeyler tarafından yaptırılmıştır.

*Karabaş Veli Külliyesi (Siyahser Veli Cami) :  Siyahser Mahallesi’nde yer alan kesme taştan cami, tekke,  imaret ve türbeden meydena gelen iki bölümlü bir yapıdır.Karamanoğlo dönemine aittir.

*Yunus Emre Cami ve Türbesi : Karaman’ın Kirişci Mahallesi’nde, Karamanoğulları dönemine ait yapı kesme taştan,merkezi kubbeli bir yapı. Son cemaat yerine dört sütun üzerine, ortada oval, yanlarda ise yuvarlak kubbeler var.

*Değle : Kente 35 km. mesafede bulunan volkanik bir dağ kütlesi olan Karadağ’ın üst tepeleri üzerinde yer alan Değle ören yerine Bizans dönemine ait 6 kilise kalıntısı bulunuyor.

*Philadelphia : Kentin 60 km batısında yer alır. Kent tarihi Roma yolları üzerinde geçer. Kubbeli yeraltı mezarları, kabartmalar, heykeller ve kitabeler bulunuyor.

*Maden Şehri(Binbir Kilise) : Kente 50 km.mesafede bulunan Karadağ eteklerine kurulmuş Binbir Kilise olarak bilinen bilinen tarihi kalıntılardır. Köye girişte sağdaki ilk bina büyük kilisedir. Büyük Kilise(Mahalaç Kilisesi) düzgün kesme taşlardan yapılmıştır. Kentin kuzeyinde bulunan Çanlı Kilise yıkıntı halindedir. Kentin tam ortasında bir mezarlık bulunmaktadır.

*Derbe : Karaman’a 23 km mesafedeki Ekinözü köyünde antik Derbe yerleşiminde Kerti Höyük’ün yanısıra Hıristiyanlığın ilk yıllarına ait kilise kalıntısı bulunuyor.

*İkiz İn Hitit Kabartması : Ermenek-Güneyyurt yolu üzerinde Ermenek’e 12 km. Uzaklıkta büyük bir kayanın güneye bakan kısmına elle oyulmuş yan yana iki mağaranın üzerinde yer alan bir yılan ve aslan kabartması bulunuyor.

*Kuş Gözlemi : Akgöl’de küçük karabatak, ak pelikan, tepe lipelikan, alacabalıkçıl,çeltikçi, kaşıkçı, flamingo ve boz ördek, yaz ördeği, macar ödeği, pasbaş patka, dikkuyruk, küçük kerkenez vb sayıda çok fazla ürer. Ak pelikan göç boyunca büyük sayıda dik kuyruk ise üreme dönemi öncesinde kalbalık gruplar halinde gözlenir. Bölgede kışlayan türlere,turna ve angıt örnek gösterilebilir.

ÖNEMLİ TELEFONLAR
Turizm Müdürlüğü : 338-212 67 41
Devlet Hastanesi : 338-212 95 64
Emniyet Müdürlüğü: 338-212 10 42

Kaynak Atlas Dergisi

Tunceli, kuzeyde ve batıda Munzur Dağları ile Karasu Iramağı,doğuda Bingöl Dağları ve Peri Suyu, güneyde Keban Baraj Gölü ile çevrili.Tunceli sarımsağını dönerken almayı unutmayın.

NASIL GİDİLİR
Tunceli’ye en yakın havaalanı yaklaşık 120 km mesafe uzaklıkta Elazığ’da bulunmaktadır.Eskiden Pertek-Elazığ bağlantısını sağlayan köprü, Keban Baraj Gölü sularının altında kaldı.Günümüzde Çemişgezek-Akçapınar’da kurulan feribot iskeleleri ile Elazığ’ya ulaşım sağlanmakta.

KONAKLAMA
Demir Otel : 428-212 15 51
Has Otel : 428-212 11 15
Yüksek Otel:428-212 27 84

Ovacık
Doğa Otel :428-511 28 88
El Baba Camping:428-511 31 49

GEZİLECEK YERLER
Tunceli çevresi doğası ile ziyaretçilerine unutulmaz anlar yaşatıyor.Kent merkezine FotoKaya ile Zel Tur Munzur Vadisi’ne tur düzenliyor.

*Munzur(Ovacık) Gözeleri :Ovacık Gözeleri kent merkezine 80 km mesafede.Aynı zamanda Ovacık ilçe merkezinede 17 km mesafede.munzur Dağları’nın eteklerinden yaklaşık 200-300 m alanda , karstik kaynaktan irili ufaklı tam 40 göz halinde fışkıran beyaz köpüklü buz gibi sular, yamaçlardan aşağılara doğru küçük şelaleler oluşturarak akıyor.Munzur Gözeleri lezzetli alabalıklarıyla ünlüdür.Gözeler ile Munzur suyu arasında kalan kısımlerda beton setler, küçük havuzalar, yürüme yolları, oturma mekanları ve köpükler var.

*Kırk Merdiven Şelaleri :Ovacık ilçesi yakınındaki Elbaba köyüne 5 km mesafede.Ovacık yaylalarına çıkış ve gezi ancak 2 saatlik bir yürüyüşle mümkün.Sarp yamaçlardan geçen Munzur Vadisi,Ovacık düzlüğüne geldiğinde dört bir yandan kaynayan gözeler ve küçük şelaleler yaratıyor.Bu gözeler, Munzur suyunu oluşturarak vadi boyunca daha büyük şelaleler yapıyor.Kırk Merdiven Şelaleleri,dar bir kanyondan aksan sularu-ınadan çok yüksekten akan sularıyla görünüş olarak muhteşem bir manzara yaratıyor.

*Dereova Şelalesi :Tunceli’ye 46 km.Nazimiye ilçe merkezine 11 km mesafede.20 metre yükseklikten 3 kaynaktan dökülen sula,Pülümür Çayı’nın kollarından biri olan ve çok derin bir vadiden akan dereye karışır.

ÖNEMLİ TELEFONLAR
Turizm Müdürlüğü :428-213 24 10
Devlet Hastanesi:428-212 20 90
Emniyet Müdürlüğü:428-212 10 40

Kaynak Atlas Dergisi

*Urfa Kalesi : Kentin güneyinde yer alan kale yuvarlak planlı iç kale ve dörtgen planlı dış kaleden oluşur.25 burçla güçlendirilmiş iç kalede cephanelik, su sarnıcı ve ambar bulunur.Kalede Geç Roma dönemine tarihlenen Korinth başlıklı ‘Çifte Sütun’görülebilir.

*Ulucamii :Kentin en eski camisidir.Yöreye Eyyübiler’den önce egemen olan Zengiler tarafından 12.yy’da yaptırıldığı düşünülmektedir.Yapı kırmızı rengli mermer sütunları nedeniyle Kızıl Kilise olarak anılan bir kilisenin yerine inşa edildiği düşünülmektedir.

*Selahattin Eyyubi Camii : Piskopos Nanon tarafından 5.yy’ın ortalarında yaptırıldığı düşünülmektedir.Aynı zamanda Adalet Sarayı olarak kullanılan ve kırmızı renkteki 32 adet mermer sütunuyla ün kazanmıştır.Vaftizci Yahya (St. Jean) Kilisesi’nin,restore edilerek Selahattin Eyyubi Camisi’ne dönüştürülmüştür.

*Halilürrahman (Döşeme Cami):Halilürrahman Gölü’nün güneybatı köşesinde yer alan bu cami medrese, mezarlık ve Hz.İbrahim’in ateşe atıldığı düştüğü makamdan oluşan bir külliye görünümü sergilemektedir.

*Rızvaniye Camii : Halilürrahman Gölü’nün güneybatı köşesinde yer alan cami 1716′da Rakka valisi tarafından yaptırıldı.Dörtgen planlı caminin ahşap kapısı zengin bitki motifleriyle süslüdür.

*Aynzeliha ve Halilürrahman Gölleri :Şehir merkezinin güneybatısında yer alan bu iki göl içindeki balıklar kutsal kabul ediliyor.Hz.İbrahim’in ateşe atıldığında düştüğü yerde Halilürrahman, karısı Zeliha’nın düştüğü yerde Aynzeliha gölleri oluştuğuna inanılıyor.

*Eyüp Peygamber Makamı ve Kuyusu :Eyüp Peygamberi’nin hastalık çektiği mağara ve kutsal suyunda yıkanarak şifa bulduğu kuyunun yanı sıra Osmanlı dönemindem kalma cami yer alıyor.Sabrın sembolü Eyüp Peygamberi’nin bu mağarada yedi yıl boyunca şiddetli bir hastalık çektiğine inanılır.İS 460 yılında Piskopos Nano tarafından Eyüp Peygamber Kuyusu’nun cüzdamlı hastalıklara iyi geldiği keşfedilmiştir.Günümüzde bir cüzdam hastanesi yapıldı ve bu tür hastalar buraya gelerek tedavi olmakta.

*Eyyübi Medresesi : Ulucami’ye bitişik olan medreseden günümüze sadece 1191 tarihli kitabesi kalmıştır.Bu yapının üzerine Nakipzade Hacı İbrahim Efendi tarafından tek eyvanlı medrese inşa ettirildi.

*Nemrut Tahtı(Der Yakup Kilisesi) :Şanlıurfa Kalesi’nin batısında yer alır.Hıristiyanlığın doğuşundan sonra Anadolu’da yaptırılan İlk kiliselerden olduğu biilinen Der Yakup Kilisesi’nin İS 38 yılında Hıristiyan olan Süryaniler tarafından yaptırıldığı düşünülüyor.Buraya çeşitli isimler veren insanlar Nemrut Tahtı ya da Nemrut’un Mezarı dedikleri gibi halk arasındada Apgar’ın Dağı denilmektedir.Bu manastır Türklerin eline geçtikten sonra bir süre gözlem evi olarak kullanılmıştır.

ÖNEMLİ TELEFONLAR
Turizm Danışmanlığı :414-312 53 32
Emniyet Müdürlüğü :414-313 00 00
Devlet Hastanesi :414-313 12 00

Kaynak Atlas Dergisi

Sivas yakın tarihimizin en önemli şehirlerinden biri.I.Dünya Savaşı sonrasında işgal edilen Türkiye’de bağımsızlık savaşının en önemli kararları burada alınmıştır.

NASIL GİDİLİR
Sivas İstanbul’a 892,Ankara’ya 441, İzmir’e 1023 km.Hava,kara ve demiryolu ile ulaşım sağlanmaktadır.
Gar Danışmanı :346-221 10 91
Karayolu ile tüm illerden bağlantı günümüzde rahatlıkla sağlanmaktadır.
Otogar :346-226 15 90
Sivas Tur :346-226 15 97

KONAKLAMA
Köşk Otel :346-221 11 50
Madımak Otel :346-221 80 27
Büyük Otel :346-225 47 62
Sultan Otel :346-221 29 86

GEZİLECEK YERLER
*Atatürk ve Kongre Müzesi :Mustafa Kemal Atatürk ve Heyet-i Temsiliye tarafınadan 2 Eylül-18 Aralık 1919 tarihleri arasında ‘Milli Mücadele Karargahı’ olarak kullanıldı.Bu binanın müsamere salonunda, 4-12 Eylül 1919 tarihleri arasında Sivas Kongresi’nin içtimaları yapıldı.Burası 1990′da müze olarak ziyarete açıldı.Üç katlı binanın birinci katında arkeolojik ve etnografik eserler teşkil edilirken ikinci katta Atatürk-Sivas Kongresi ve Milli Mücadele ile ilgili bilgi ve belgeler bulunmaktadır.

*İnönü Müzesi : Müzede; bölgenin tarihi değer taşıyan silah,bakır,küçük el sanatları,sikkeler ve İnönü’nün fotoğrafları ile evde kaldığı zamanlar kullandığı eşyalar ve etnografik eserler sergileniyor.

Kaynak Atlas Dergisi

Urartulardan, Perslere, Makedonya Krallığı’ndan Roma ve Bizans dönemine kadar birçok medeniyete ev sahipliği yapmış ve değişik kültürlerle iç içe bulunmuştur.Kent o dönemlerde en parlak dönemini Osmanlı zamanında yaşadı.Kültürel açıdan zengin olmasının yanında doğal güzellikleride dikkat çekiyor.

Kaynak Atlas Dergisi