Iğdır : Tanıtımı, Resimleri, Tarihi - İl İl Türkiye
Iğdır Adının Kaynağı
IÄŸdır’ın adı; 24 OÄŸuz boyundan 21.sayılan İç-OÄŸuzlar Üç-Ok koluna mensup OÄŸuz Han’ın altı oÄŸlundan biri olanCengiz ALP’ın en büyük oÄŸlu olan ‘IÄŸdır Bey’ den gelmektedir. Bu boyun ilkbaÅŸbuÄŸ’u IÄŸdır Bey’dir. IÄŸdır, kelime olarak ‘iyi, büyük, ulu, yiÄŸit baÅŸkan vebahadır’ gibi anlamlara gelmektedir.
Tarihçesi
Kars iline baÄŸlı bir ilçe iken, ekonomik,sosyal ve coÄŸrafi özellikleri dikkate alınarak, 27.05.1992 tarih ve 3806 sayılı kanunhükmünde kararname ile Türkiye’nin 76. ili olmuÅŸtur. DoÄŸu Anadolu BölgesinindoÄŸusunda yer alan ilimizde, asırlar boyu birçok medeniyetin ve uygarlıkların hükümsürdüğü, bıraktıkları tarihi kalıntılardan anlaşılmaktadır. Günümüze kadar;Urartular, Sakalar, MoÄŸollar, Sasaniler, Selçuklular, Karakoyunlular ve OsmanlıİmparatorluÄŸu’nun kültürleri ilimizde hayat bulmuÅŸtur ve izleri hala yansımaktadır.14 Ekim 1920 tarihinde Kazım Karabekir komutasındaki ordumuz tarafından ErmeniiÅŸgalinden kurtarılarak anavatan topraklarına katılmıştır. ÄŸdır ile ilgili olarakbugüne kadar yapılan çeÅŸitli arkeolojik ve prehistorik (tarih öncesi) araÅŸtırmalar,bölgedeki yerleÅŸmelerin insanlık tarihi kadar eski olduÄŸunu, bölgenin bir çokmedeniyete ve uygarlığa beÅŸiklik ettiÄŸini ortaya koymaktadır. IÄŸdır Ovası’ndabulunan kara obsidiyen taÅŸ aletlerle, çakmak taşından yapılmış aletler, mezolitik(yontma taÅŸ) devrin bölgede de yaÅŸandığını göstermektedir. Bölgenin ilk yerleÅŸikkavmi, MÖ. 5000-4000 yıllarında Orta Asya’dan geldikleri kabul edilen, bugünküAzerbaycan, Sürmeli Çukuru ve DoÄŸu Anadolu’da yerleÅŸtikleri sanılan HURRİLER’dir.Hurrilerden sonra, MÖ.. 3000-2000 yıllarında MİTANNİLER, ETİLER, ASURLAR,KİMMERLER, MEDLER, PERSLER, SÜMERLER ve SUBAİLER gibi kavimlerin Orta Asya’dan gelerekAÄŸrı Dağı yamaçları, Aras Nehri Havzası ve DoÄŸu Anadolu’da ikamet ettiklerisanılmaktadır. Bölge daha sonra sırasıyla; URARTULAR, İSKİTLER, SELEVKOSLULAR,ARSAKLILAR, SASANİLER, ARAPLAR, BİZANSLILAR, SELÇUKLULAR, MOÄžOLLAR, ÇİNGİZLER,İLHANLILAR, CELAYIRLILAR, KARAKOYUNLULAR, AKKOYUNLULAR ve SAFEVİLER’ İN elinegeçmiÅŸtir.Yavuz Sultan Selim’in 1514′te Çaldıran Savaşı’yla Safevileri yenmesiylebirlikte bölge de Osmanlı idaresine girmiÅŸtir. Osmanlıların 1583′te Revan’ı (Erivan)fetihlerinden sonra, bugünkü IÄŸdır, Tuzluca ve Aralık ilçelerinin idaresi”Aralık Kazası” adıyla Revan Eyaleti’ne baÄŸlanmıştır. İranlılarlayapılan savaÅŸlar sonunda imzalanan 1736 tarihli İstanbul AntlaÅŸmasından sonra 1827′yekadar İRAN idaresinde kalan bölge, 1877-1878 Osmanlı-Rus savaşı (93 harbi) sonunda 42yıl Rus iÅŸgaline maruz kalmıştır. 1917 Ekim Devriminden, BolÅŸevik İhtilali sonraiçine düştüğü siyasi bunalımdan kurtulamayan Rusya’nın diÄŸer devletlerleBrest-Litovks muahedesini imzalamasıyla bölge, tekrar Türklere geçmiÅŸse de 30 Ekim1918 tarihli Mondros Mütarekesiyle Türk orduları bölgeden çekilince bölge Ermeniler’in mezalimine sahne olmuÅŸtur. Nihayet, 14 Kasım 1920′de 15. Kolordu Komutanı KazımKarabekir komutasındaki kahraman Türk ordusunca bozguna uÄŸratılan Ermenilerin ArasNehri’nin kuzeyine püskürtülmesiyle birlikte, IÄŸdır ve çevresi de kesin olarakTürkiye’nin mukaddes topraklarının ayrılmaz bir parçası haline gelmiÅŸtir. Nitekim,IÄŸdır’da 14 Kasım tarihleri ilin düşman iÅŸgalinden kurtarılışının yıldönümü olarak her yıl törenlerle kutlanmaktadır.