Sinop : Tanıtımı, Resimleri, Tarihi - İl İl Türkiye Sinop Coğrafyası

Kuruçeşme Sokağı

Sinop, Karadeniz kıyı şeridinin kuzeye doğru sivrilerek uzanmış bulunan Boztepe yarımadası üzerinde kurulmuştur. Batı ve Doğu Karadeniz Bölgeleri arasında bir geçiş bölgesinde yer alan il toprakları 41, 2-43, 5 paralelleri ve 34, 5-35, 5 meridyenleri arasında bulunmaktadır.

Sinop 5.862 Km2”lik yüzölçümüyle Türkiye topraklarının % 8”ini kaplar. Ä°l doÄŸudan Samsun”un Alaçam, güneyden Samsun”un Vezirköprü, Çorum”un Osmancık, Kargı, Kastamonu”nun TaÅŸköprü, batıdan Kastamonu”nun TaÅŸköprü ve Çatalzeytin ilçeleriyle çevrilidir. 475 Km. uzunluÄŸundaki sınırlarının 300 Km.si kara, 175 km.si denizdir.

İl olarak 8 ilçesi (Merkez ilçe hariç), 2 beldesi, 11 belediyesi ve 465 köyü bulunmaktadır.

Ä°lin nüfusu 2000 sayımına göre 225.574 olup, aynı sayıma göre Ä°l Merkezinin nüfusu 30.502”dir. Ä°lçeleri, Merkez, Ayancık, Boyabat, Dikmen, DuraÄŸan, Erfelek, Gerze, Saraydüzü, Türkeli”dir.

Şehrin kuzeybatısında Akliman, güneydoğusunda bulunan Hamsilos koyu, eski devirlerin barınak yerlerindendir.

DaÄŸlar

Sinop ormanlık dağları

Ä°l”deki yeryüzü ÅŸekillerinin ağırlık bölümü (%74,3) oluÅŸturan daÄŸların yükseltileri pek fazla deÄŸildir. Sinop genel olarak engebelidir. Karadeniz kıyılarından iç kısımlara doÄŸru görülür derecede yükselme vardır. Yüksek daÄŸlar, daha çok doÄŸuda ve kuzeybatıdadır. Ä°l”in doÄŸu tarafını Kuzey Anadolu daÄŸlarının kolları çevreler. Bu daÄŸlar, Karadeniz kıyısına paralel uzanırlar. Bölgedeki daÄŸlar sık, dik ve sert deÄŸildir. En yüksek dağın 2000 m.yi aÅŸtığı görülmez.

AYANCIK”ta: Çangal Dağı 1.065 m., Zindan Dağı 1.750 m .dir.
DÄ°KMEN”de: Göktepe Dağı 1.200m .
GERZE”de : Elma ve Köse DaÄŸları 900 m.dir. Dıranaz 1.345 m. dir.
BOYABAT”ta: Elekdağı 1.400 m .dir.

Bu daÄŸlar ormanlarla kaplıdır. Güneye inildikçe, iç Anadolu”ya yaklaÅŸtıkça orman azalır.

Yaylalar

Kurugöl Yaylası

Sinop yakınlarında yayla yoktur. Boyabat ve Gerze ilçeleri yayla bakımından oldukça zengindir. DuraÄŸan ve Boyabat”ta Mehmetli, Aluç, Marif, Gün*düzlü, Darıözü, DoÄŸaçam, Yaylacık, Uzunöz, Sakızlı, Bayat, Yassıalan, Gökalan, Buzluk yaylaları vardır. Gerze”de Altmışdört, Güdek oÄŸlu, Avlağısökü, Kuzfındık, Çam Altınyayla bulunmaktadır. Türkeli ilçesinde de Kurugöl yaylası bulunmaktadır.

Ovalar

Sinop ovaları

Sinop”ta ovalar genellikle kıyı ya da ırmak ovalaridır. Daha ziyade büyük düzlükler halindedir. En önemlisi Boyabat Ovasıdır. Bu ovayı Gökırmak, Arım, Gazidere, Asarcık ovaları meydana getirir. Yüksek daÄŸlar arasında uzanan bu ovalar çok verimli ve sulaktır. Gavur ovası da denilen Karasu Ovası ile Akliman yöresindeki Aksaz ve Sarıkum ovaları kıyı ovalarıdır. Bu ovalar, yer yer bataklık durumundadır.

Vadiler

Arap Yaylası - Çatak köyü

Sinop”ta Boyabat ve DuraÄŸan ilçeleri çevresinde yer alan ve Kızılırmak’’sın kollarından olan Gökırmak Vadisi dışında büyük vadi yoktur. Bununla birlikte küçük akar sularca açılmış çok sayıda küçük vadi vardır. Bunlar il topraklarını engebeli hale getirmiÅŸ oluÅŸumlardır. Gökırmak Vadisinden baÅŸka Ayancık Vadisi, Kabusu Vadisi, Kanlıdere Vadisi sayılabilir.

Akarsular

Sinop akarsuları

Sinop, yağışlı bir bölge olduğundan her tarafta çay ve derelere rastlanır. Bu akarsular, yağmur ve kar sularıyla beslenir. Sular yağmur mevsiminde çoğalır, dereler kabarır. Yaz aylarında azalır ya da kurur.

Çay ve nehirler ulaşıma elveriÅŸli deÄŸildir. Yatakları taÅŸlı, akışları hızlıdır. Sulamada ve orman ürünlerinin taşınmasında yararlanılır. Hepsi Karadeniz”e dökülür.

Başlıcaları şunlardır:

Gökırmak: Kastamonu”dan çıkar. Daday”da BallıdaÄŸ eteklerinden inen sular, Daday Çayı”nı oluÅŸturur. Bu çay TaÅŸköprü”nün Gölveren kesimin*de Kastamonu”nun içinden geçen bir suyla birleÅŸerek Gökırmak adını alır. Gökırmak Boyabat Ovası”nı sular ve doÄŸuda Kızılırmak”a karışır.

Kızılırmak: Ä°lin güneydoÄŸu sınırlarını çizer. Yurdumuzun en uzun nehri olan Kızılırmak, büyük kollarından Gökırmak”ı Sinop”tan alır.

Tepeçay: Sinop”un Türkeli ilçesi ile Kastamonu”nun Çatalzeytin ilçesi arasında sınır oluÅŸturur. Denize döküldüğü yerde hayli geniÅŸler.

Ayardın Deresi: 1.000 m yükseltide Çatakgeriş Köyü yakınlarından doğar. Türkeli ilçe merkezinin hemen doğusundan denize dökülür. Uzunluğu 240 km. kadardır.

Ayancık Çayı: Küre DaÄŸları”ndan kaynaklanan çok sayıda küçük derenin birleÅŸmesinden oluÅŸmuÅŸtur. UzunluÄŸu 90 km. kadardır, ilçe merkezin*den denize dökülür.

Karasu Çayı: Küre DaÄŸları”nda, Gündüzlü Ormanları”ndan doÄŸar. UzunluÄŸu 80 km.dir. Sinop”un 8 km. batısından denize dökülür.

ÇakıroÄŸlu Çayı: Dıranaz DaÄŸları”ndan doÄŸar. Gerze-Sinop arasında ÇakıroÄŸlu yöresinde denize dökülür. Denize döküldüğü yerde küçük bir delta oluÅŸturur.

Kanlı Çay: Uzunöz DaÄŸları”nın eteklerinden doÄŸar. Çok sayıda küçük kolu vardır. ÇayaÄŸzı denilen yerde denize dökülür.

Göller

Sarıkum gölü

Sinop”ta çok sayıda doÄŸal göl vardır. Bunların tamamı çeÅŸitli jeolojik zamanlarda oluÅŸmuÅŸtur. BaÅŸlıcaları ÅŸunlardır:

Sarıkum Gölü: Sinop yarımadasının batısında yer alan Sarıkum Gölü, il merkezine 21 km. uzaklıktadır. Gölün uzunluğu 2 Km., genişliği 750 m. ve alanı 400 hektardır. Deniz düzeyinde olan gölün sulari kışın çoğalır, yazın azalır. Küçük akarsularla beslenen gölün fazla suları denize dökülmektedir.

Aksaz Gölü: Karagöl”ün kuzeydoÄŸusunda yer alan Aksaz Gölü, denizle hemen hemen aynı düzeydedir. Yılın büyük bir bölümünde saz ve kamışlarla kaplı olan gölün yüzölçümü 200 hektardır. Yağışlı dönemlerde ise gölün suları denize ulaşır.

Karagöl: Akliman”a yakın bir bölgede Aksaz ve Sankum Gölleri yakınında yer alan, deniz düzeyindedir. Yüzölçümü 80 hektar dolayındadır. Denize uzaklığı 40-50 m. kadar olan gölün suları kışın artar, yazın ise göl kurur.

Sülük Gölü: Sinop yarımadasının üzerindedir. Yükseltisi 210 m. dolayında olan Sülük Gölü, eski bir yanardağ krateridir. Derinliği 1-2 m.dir Yaz mevsiminde kurur.

Akgöl: Ayancık Ä°lçesi”nin güneyinde Ayancık Boyabat yolunun 31. Km.de, 4 Km. içeride yer alan Akgöl, çevresinde sık çanı ormanlarının oluÅŸturduÄŸu çangal ve Akgöl ormanlan içinde bulunmaktadır.

Bitki Örtüsü

Doğa manzarası

Sinop yöresi, Karadeniz ikliminin bir özelliği olarak her zaman yağış aldığından orman ve bitki örtüsüyle kaplıdır. Ormanlar hem zengin hem de çeşitlidir. Çam, köknar, meşe, gürgen, kayın, dişbudak, karaağaç ve kavak başlıca türlerdir. Ağaç denizi olarak nitelendirilen Çangal Ormanları, Ayancık, Türkeli ve Boyabat yörelerini kaplar. Dıranaz, Göktepe, Soğuksu ve Elekdağı Ormanları da hem önemli doğal güzellikleri oluşturur, hem de ekonomik yönden büyük değer taşır.

Ormanların altında yaban menekşesi, çuha çiçeği, mayıs karanfili, küçük kırlangıç otu, ciğer otu gibi bitkilere de rastlanır.

Sinop yöresindeki bitki örtüsü, çok çeşitli ağaç türlerinden oluşmuştur. Kıyı şeridinde Akdeniz bitkileri de görülür. Meşe, defne, karaağaç, çınar, fın*dık, kızılcık, kayın, gürgen, karaçam ve sarıçamdan oluşan bu bitki örtüsü, yükseltinin 1.800 m.ye ulaş*tığı kesime kadar yayılır.

İlin güneyine doğru gidildikçe iklim kuraklaşmaya başlar. Bu kesimde kuzeydeki gür bitki örtüsünün yerini bozkır bitkileri alır.

Ä°klim Verileri

Sinop, Doğu ve Batı Karadeniz iklim özellikleri*nin içiçe geçtiği bir yöredir, ilde mevsimler arası sıcaklık farkları pek büyük değildir, ilin kuzey kesiminde Karadeniz iklim tipi görülür, güney kesimlerinde ise Karadeniz ikliminin etkisi giderek azalır. Burada yağışlar azalır, sıcaklık düşer ve bozkır ikliminin etkileri görülür.

Sıcaklık

Sinop Ä°l Merkezinde yıllık sıcaklık ortalaması 14 derece, en yüksek sıcaklık 29.4 derece, en dü*şük sıcaklık -2 derecedir. Yıllık nispi nem ortalaması % 78”dir.

Kaynak: Sinop İl Yıllığı, 1993

Sinop”ta Gezilecek Yerler

Sinop Kalesi

SÄ°NOP KALESÄ°:

M.Ö. 7. y.y. da şehri korumak amacıyla yarımadanın üzerine kurulmuştur. Roma, Bizans ve Selçuklular döneminde onarılarak kullanılmıştır. Günümüzde hâlâ özelliğini koruyan kalenin 2050 m. uzunluğu, 25 m. yüksekliği, 3 m. genişliği olup, iki ana giriş kapısı bulunmaktadır. Kale duvarı şehri çevrelemektedir.

Cezaevi surları

SÄ°NOP CEZAEVÄ°:

Tersane alanında iç kalenin ortasında etrafı yüksek kale bedenleriyle çevrili alandır. Bu özelliğinden dolayı mahkumların kaçışını imkansız kılmıştır. Cezaevi Osmanlılar döneminde 1877 yılında kullanılmaya başlanmıştır.

Paşa Tabyası

PAÅžA TABYASI:

Yarım adanın güney doğusunda 19. y.y. da Osmanlı Rus savaşları sırasında denizden gelen tehlikeleri önlemek amacıyla yapılmıştır. Yarım ay şeklindedir. 11 top yatağı bulunan cephanelik ve mahzenlerden oluşmaktadır.

Çömlek Örneği - Sinop Müzesi

SÄ°NOP MÃœZESÄ°:

Şehir merkezinde bulunmaktadır. Sinop kazılarında ve çevresinde bulunan eserler sergilenmektedir. Müze bünyesinde Prehistorik, Helenistik, Roma, Bizans, Etnoğrafik eserler ile, Sinop çevresinden toplanmış ikonalar bulunmaktadır.

İkona Detayı - Sinop Müzesi

Ä°KONALAR:

Sinop Müzesi”nde teÅŸhir edilen eserler arasında ayrı bir yeri ve önemi bulunan, sanat tarihi bakımından seçkin bir örnek teÅŸkil eden ikona koleksiyonudur. Koleksiyonda yer alan ikonalar; Ä°kona Aziz Minas, Melek Mihail, Ä°kona Ä°sa, Ä°kona Meleklerin Düşmanlarla Savaşı, Ä°kona Ä°sa ve Meryem, Ä°kona Büyük Ruh, Ä°sa ve Azizler yer almaktadır.

AKLÄ°MAN:

Şehre 9 km. uzaklıktadır. Kilometrelerce uzanan ince beyaz kumu, ormanla denizin adeta kucaklaştığı orman içi piknik ve mesire yerleriyle ünlüdür. Kumsal boyunca plajlar, kamp-çadır yerleriyle moteller bulunmaktadır.

Hamsilos Koyu

HAMSÄ°LOS:

Akliman piknik alanına 1 km. uzaklıktadır. Denizin kara içine bir ırmak gibi girdiÄŸi, çevresi çam aÄŸaçlarıyla kaplı, güzelliÄŸine doyum olmayan Hamsilos Fiyordu, Türkiye”nin tek fiyordudur.

Erfelek Åželaleleri

ERFELEK TATLICA ÅžELALELERÄ°:

İl merkezine 42 km. uzaklıkta, Erfelek ilçesi Tatlıca köyü sınırları içerisindedir. Aynı vadi içinde ardarda sıralanmış 28 irili ufaklı şelaladen oluşmuştur. Bu özelliği ile dünyada benzeri yoktur. Dar ve 2 km. uzunlukta bir vadi içinde, şelaleler kenarında, kayın ormanları içinde yapılacak iki saatlik yürüyüş oldukça zevkli ve heyecanlıdır. Doğal sit alanı olan bölgede trekking, piknik, gezi ve av turizmi olanakları sağlanmaktadır. Bölgede yeme içme, haberleşme ve kamp çalışmaları ile ilgili iyileştirme çalışmaları devam etmektedir.

İnaltı Mağarası

İNALTI MAĞARASI VE AKGÖL:

Her ikisi de Ayancık ilçesi sınırları içerisindedir. Ä°naltı maÄŸarası köknar ormanlarının ortasında 1070 m. yükseklikteki bir yaylada yer almaktadır. Ayancık ilçesinden 50 km. ve Ä°naltı köyü yakınlarındaki Akgöl”den 6 km. uzaklıktadır. MaÄŸaranın gerçek derinliÄŸi bugüne kadar ortaya çıkarılamamıştır. Bugüne kadar sadece 2200 m. derinliÄŸe kadar olan bölge keÅŸfedilebilmiÅŸtir. Ortalama 15 m. yüksekliÄŸe ve 12 m. geniÅŸliÄŸe sahiptir. MuhteÅŸem sarkıtları ve dikitleri hala oluÅŸma safhasında bulunmaktadır. Ä°naltı maÄŸarası jeolojik olarak kireçtaşı katmanlarında oluÅŸmuÅŸtur. Ä°naltı maÄŸarasına giderken yolda muhteÅŸem ormanların ve derin vadilerin güzelliÄŸinin tadını çıkarabilirsiniz.
Ayancık ilçesinin güneyinde bulunan Akgöl, Ayancık-Boyabat karayolunun 31. km’’sinden 4 km. kadar içeride yer almaktadır. Çam ormanları ve Çangal ormanı ile çevrilidir. Elektrik üretimi için 1926”da inÅŸa edilen bu baraj gölünün çevresinde çok güzel piknik yerleri bulunmaktadır.

Akgöl manzarası

KARAKUM YÖRESİ:

Kente 2 km. uzaklıktadır. Sinop yarım adasını çevreleyen yol üzerindedir. Mevcut plajları harika simsiyah kuma sahiptir. Kamu ve özel kişilere ait oteller, tatil köyü, kafe, restoran, bungalov tipi evler, kamp, çadır yerleri bulunmaktadır. Sinop halkının yürüyüş parkurudur.

Karakum Plajı

BAHÇELER MEVKİİ:

Şehrin girişinde iç limana bakan kısımda ağaçlarla kaplı kumsalı ve plajı bulunan mesire, piknik, kamp ve çadır alanıdır. Yanında kamu kuruluşlarının sosyal tesisleri bulunmaktadır.

MOBÄ°L MEVKÄ°Ä°:

Gelincik mahallesinin devamıdır. Plajları, otel, motel ve restaurantlarıyla güzel bir tatil yeridir.