Akropolisin üzerinde Ä°.Ö.530 ‘da tamamlanmış tapınak Assos kalıntılarının en önemli yapısı, günümüze silik izlerle kalabilmiÅŸtir. Ancak iki basamaklı podyum, günümüze ulaÅŸabilmiÅŸ. Bizans döneminde oluÅŸturulmuÅŸ, Cennettepe olarak adlandırılan yerde Roma villası ve mozaikleri, Geç Roma-Bizans Döneminde inÅŸa edilmiÅŸ hamam yapısı görülebilir.  Tanrıya adanmış eÅŸyalar bulunmuÅŸtur. Tapınakla birlikte keÅŸfedilen “Megaron Evi” yerel bir krala aittir. Kazılarda ana bölümde bulunan Helenistik dönem mozaik döşeme ve sunak, bugüne ulaÅŸamamıştır.

Yüzölçümü 275 km2′dir. Yeni foça ve  eski foça olarak ikiye ayrılır. Tarihi zenginliklerini sahip olanı eski foçadır. Nüfusu yaklaşık olarak onbeÅŸ bin kadardır. YerleÅŸim olarak Küçükdeniz ve büyükdeniz büyük deniz denilen iki koy etrafına kurulmuÅŸlardır. Ä°on yerleÅŸimlerinin en önemlilerinden biriydi. Bugünkü batı uygarlığının temelleri, Ä°.Ö. 6. yüzyıl’da Ä°onya’da atıldı. Dönemin Ä°onya’sı felsefe, mimarlık ve heykeltraşçılıkta öncü oldu. Ä°zmir’in diÄŸer ilçelerine göre en az yağış alan ilçesidir. Hemen her mevsim poyraz ve batı rüzgarları eser. Köylerinde tarım ve hayvancılık, Foça içinde ise turizm ve balıkçılık genel geçim kaynağıdır. Foçada bulunan bazı eserler;

Athena Tapınağı: Phokaia kentinin ana tanrıçası olan Athena’nın adına M.Ö. 590-580 yıllarında yapımına baÅŸlanmıştır. Athena tapınağının kazısı 1998-1999 kazı sezonunda baÅŸlamıştır. Kazılar hala devam etmekte ve birçok mimari parça bulunmuÅŸtur. Ayrıca kazılar sonucunda Athena Kutsal Alanı 17 ve 18 yy’larda yaÅŸam mekanı olarak kullanmış.

Kybele Açıkhava Tapınağı: Ä°.Ö. 580 yılına tarihlenen yapıda, tanrıça Kybele’nin heykelleri ve kabartmaları yer alıyordu. Kayaya oyulmuÅŸ adak havuzuyla denizci fenerlerinin konulması için yapılan  küçük niÅŸler; denizden gelenlerin burada tapındıklarını gösteriyor. Kutsal alanın yaslandığı kayalık üzerindeki sur duvarları, duvar yapımının dört ayrı dönemini göstermektedir. Arkaik surlar, harçsız yapılmıştır. Roma dönemi surlarında kireç harcı kullanılırken;Horasan Harcı da kullanılmıştır.

Tiyatro: Ä°.Ö.340-330 tarihine ait tiyatro son dönem kazılarda bulunmuÅŸtur. Anadolunun en eski tiyatrosudur. Yapılan kazılarda Analemna Duvarı iyi korunmuÅŸ bir halde ortaya çıkarılmış ; ikinci bölümde 4 ayrı basamak bulunmuÅŸtur. Basamaklarda Fuyte Oyta yazısına rastlanmıştır. Buradan her mahallenin ayrı bir bölümde yer aldığı ortaya konmuÅŸtur. Ä°.S. 1.yy’da seramik çöplüğü, 2.yy’da Nekropolis (mezarlık) olarak kullanılmıştır. Dayanıklı bir taÅŸ türü olmayan ve yörede Foça Taşı olarak anılan Tufa’dan yapılmıştır.

Arkaik Duvar ve Heredot Duvarı,Dış Kale, Mozaikler, Taş Ev, Şeytan Hamamı, Sur ve Beşkapılar,Yel Değirmenleri, Fatih Camii, Kayalar Camii, Hafız Süleyman, Mescidi, Osmanlı Mezarlığı gibi eserler görmek mümkün.

Akropol(kentin yukarı bölümü), yüksek ve savunulmasi kolay tepeler üzerinde kale anlamindadir. Akropol kral’in korunmasina ayrilmistir; Halk ise akropolün eteginde yasamini sürdürür. Örnek olarak, Atina Akropolü, Bergama Akropolü ve Priene Akropolü gösterilebilir.Akropol giriÅŸinde Tanrı kral sayılan I.Attalos ve II.Eumenes’e ait Heroon bulunur ve önünde Helenistik dönem dükkanları vardır.Dükkanların karşısında geç Helenistik Stoa kalıntıları görülmektedir.i.ö.II.yy’dan kalan Agora Tapınağı bulunuyor.Kutsal Athena alanI, Athena Tapınağı, Train Tapınağı, Dionysos Tapınağı, AÅŸağı Agorada Helenistik Attalosun evi, yukarıda orta ve yukarı Gymnasion,Asklepion Tapınağı,Demeter Temenosu yer alıyor.

Bayraklı Karşıyaka’da tepelere doÄŸru düzensiz yapılaÅŸmış bir semttir.Smyrna ÅŸimdi Tepekule diye anılan yerde kurulmuÅŸ ve burası izmirin geçmiÅŸine ışık tutabilecek nitelikte bir ilçedir.Bayraklı’nın tarihi Cumhuriyet Döneminde yapilan kazi çalismalariyla aydinlatilmistir.Ä°lk kazi çalismalari 1948-1951 yillari arasinda yapılmıştır.Büyük Ä°skender Smyrna’nın da kurucusu sayılmış ve Smyrn en parlak dönemini Ä°onlar zamanında yaÅŸamıştır.Evleri genelde tek odali, duvarlarin alt kisimlari tastan,üst kisimlari kerpiçten,tavanlari ise ahsaptandir.M.Ö. 8. Yüzyılda inÅŸa edilen Athena Tapınağı da bayraklıdadır.Birçok restorasyon geçirmiÅŸ tapınak M.Ö. 6. Yüzyılın baÅŸlarında yöresel tüf taşı kullanılarak yeniden inÅŸası yapılmıştır.Homeros ve Ä°liada-Odeysseia,eski Izmir’in mezarlik kalintilari Tantalos kalıntıları bu semttedır..Yine önemli yerlerden biri yamanlar dağıdır.Burada Hitit, Frig, Aiol, Ä°on, Lydia, Gyges, Pers, Makedon egemenliÄŸine girmiÅŸ ve bir dönem tiranlar tarafından yönetilmiÅŸtir.Bölgeyi korumak amaçlı Smyrna’nın çevresinde Lysmakhos ismi ile tanınan surlar yapılmıştır.