Akropolisin üzerinde İ.Ö.530 ‘da tamamlanmış tapınak Assos kalıntılarının en önemli yapısı, günümüze silik izlerle kalabilmiştir. Ancak iki basamaklı podyum, günümüze ulaşabilmiş. Bizans döneminde oluşturulmuş, Cennettepe olarak adlandırılan yerde Roma villası ve mozaikleri, Geç Roma-Bizans Döneminde inşa edilmiş hamam yapısı görülebilir.  Tanrıya adanmış eşyalar bulunmuştur. Tapınakla birlikte keşfedilen “Megaron Evi” yerel bir krala aittir. Kazılarda ana bölümde bulunan Helenistik dönem mozaik döşeme ve sunak, bugüne ulaşamamıştır.

Yüzölçümü 275 km2′dir. Yeni foça ve  eski foça olarak ikiye ayrılır. Tarihi zenginliklerini sahip olanı eski foçadır. Nüfusu yaklaşık olarak onbeş bin kadardır. Yerleşim olarak Küçükdeniz ve büyükdeniz büyük deniz denilen iki koy etrafına kurulmuşlardır. İon yerleşimlerinin en önemlilerinden biriydi. Bugünkü batı uygarlığının temelleri, İ.Ö. 6. yüzyıl’da İonya’da atıldı. Dönemin İonya’sı felsefe, mimarlık ve heykeltraşçılıkta öncü oldu. İzmir’in diğer ilçelerine göre en az yağış alan ilçesidir. Hemen her mevsim poyraz ve batı rüzgarları eser. Köylerinde tarım ve hayvancılık, Foça içinde ise turizm ve balıkçılık genel geçim kaynağıdır. Foçada bulunan bazı eserler;

Athena Tapınağı: Phokaia kentinin ana tanrıçası olan Athena’nın adına M.Ö. 590-580 yıllarında yapımına başlanmıştır. Athena tapınağının kazısı 1998-1999 kazı sezonunda başlamıştır. Kazılar hala devam etmekte ve birçok mimari parça bulunmuştur. Ayrıca kazılar sonucunda Athena Kutsal Alanı 17 ve 18 yy’larda yaşam mekanı olarak kullanmış.

Kybele Açıkhava Tapınağı: İ.Ö. 580 yılına tarihlenen yapıda, tanrıça Kybele’nin heykelleri ve kabartmaları yer alıyordu. Kayaya oyulmuş adak havuzuyla denizci fenerlerinin konulması için yapılan  küçük nişler; denizden gelenlerin burada tapındıklarını gösteriyor. Kutsal alanın yaslandığı kayalık üzerindeki sur duvarları, duvar yapımının dört ayrı dönemini göstermektedir. Arkaik surlar, harçsız yapılmıştır. Roma dönemi surlarında kireç harcı kullanılırken;Horasan Harcı da kullanılmıştır.

Tiyatro: İ.Ö.340-330 tarihine ait tiyatro son dönem kazılarda bulunmuştur. Anadolunun en eski tiyatrosudur. Yapılan kazılarda Analemna Duvarı iyi korunmuş bir halde ortaya çıkarılmış ; ikinci bölümde 4 ayrı basamak bulunmuştur. Basamaklarda Fuyte Oyta yazısına rastlanmıştır. Buradan her mahallenin ayrı bir bölümde yer aldığı ortaya konmuştur. İ.S. 1.yy’da seramik çöplüğü, 2.yy’da Nekropolis (mezarlık) olarak kullanılmıştır. Dayanıklı bir taş türü olmayan ve yörede Foça Taşı olarak anılan Tufa’dan yapılmıştır.

Arkaik Duvar ve Heredot Duvarı,Dış Kale, Mozaikler, Taş Ev, Şeytan Hamamı, Sur ve Beşkapılar,Yel Değirmenleri, Fatih Camii, Kayalar Camii, Hafız Süleyman, Mescidi, Osmanlı Mezarlığı gibi eserler görmek mümkün.

Akropol(kentin yukarı bölümü), yüksek ve savunulmasi kolay tepeler üzerinde kale anlamindadir. Akropol kral’in korunmasina ayrilmistir; Halk ise akropolün eteginde yasamini sürdürür. Örnek olarak, Atina Akropolü, Bergama Akropolü ve Priene Akropolü gösterilebilir.Akropol girişinde Tanrı kral sayılan I.Attalos ve II.Eumenes’e ait Heroon bulunur ve önünde Helenistik dönem dükkanları vardır.Dükkanların karşısında geç Helenistik Stoa kalıntıları görülmektedir.i.ö.II.yy’dan kalan Agora Tapınağı bulunuyor.Kutsal Athena alanI, Athena Tapınağı, Train Tapınağı, Dionysos Tapınağı, Aşağı Agorada Helenistik Attalosun evi, yukarıda orta ve yukarı Gymnasion,Asklepion Tapınağı,Demeter Temenosu yer alıyor.

Bayraklı Karşıyaka’da tepelere doğru düzensiz yapılaşmış bir semttir.Smyrna şimdi Tepekule diye anılan yerde kurulmuş ve burası izmirin geçmişine ışık tutabilecek nitelikte bir ilçedir.Bayraklı’nın tarihi Cumhuriyet Döneminde yapilan kazi çalismalariyla aydinlatilmistir.İlk kazi çalismalari 1948-1951 yillari arasinda yapılmıştır.Büyük İskender Smyrna’nın da kurucusu sayılmış ve Smyrn en parlak dönemini İonlar zamanında yaşamıştır.Evleri genelde tek odali, duvarlarin alt kisimlari tastan,üst kisimlari kerpiçten,tavanlari ise ahsaptandir.M.Ö. 8. Yüzyılda inşa edilen Athena Tapınağı da bayraklıdadır.Birçok restorasyon geçirmiş tapınak M.Ö. 6. Yüzyılın başlarında yöresel tüf taşı kullanılarak yeniden inşası yapılmıştır.Homeros ve İliada-Odeysseia,eski Izmir’in mezarlik kalintilari Tantalos kalıntıları bu semttedır..Yine önemli yerlerden biri yamanlar dağıdır.Burada Hitit, Frig, Aiol, İon, Lydia, Gyges, Pers, Makedon egemenliğine girmiş ve bir dönem tiranlar tarafından yönetilmiştir.Bölgeyi korumak amaçlı Smyrna’nın çevresinde Lysmakhos ismi ile tanınan surlar yapılmıştır.